27 Yıllık Değişim Fotoğraflarla Belgelendi
Kayseri’de Erciyes Dağı’nın simgelerinden biri haline gelen ve geçmişi 150 yıl öncesine dayanan tarihi Talas Çanı, 2000’li yılların başından bu yana kayıp. Gazeteci Üstün Tuncer’in arşivindeki iki fotoğraf, bir döneme damga vuran bu tarihi değerin yıllar içindeki hazin serüvenini ve yok oluşunu gözler önüne seriyor.
Arşivdeki ilk kare, 1977 yılında çekildi. Bu fotoğrafta Hürriyet Gazetesi’nde uzun yıllar çalışan Kayserili gazeteci Doğan Bulgun, Erciyes’in sembolü olan çanın önünde görülüyor. 2004 yılına ait ikinci fotoğrafta ise aynı konumda sadece çanın asılı olduğu demir iskelet yer alıyor. Aradan geçen 27 yıllık süreçte tarihi simgenin yok olduğu görülüyor. Gazeteci Üstün Tuncer’in kaleme aldığı yazılar ve AGOS Gazetesi’nde yer alan haberler, kaybolan çanın hikayesini yeniden kamuoyunun gündemine taşıdı.
Amerika Birleşik Devletleri’nden Kayseri’ye Uzanan Yolculuk
Geçmişi yaklaşık 1,5 asır öncesine dayanan çanın yolculuğu, 1876 yılında New York’tan Talas ilçesindeki Protestan okuluna hediye edilmesiyle başladı. Dönemin Osmanlı yöneticilerinin onayının ardından okulun kulesine yerleştirilen çan, uzun süre burada kullanıldı. Cumhuriyet döneminde de okul zili olarak görevini sürdüren çan, okul kapandıktan sonra muhafaza edilmek üzere depoya kaldırıldı.
Dağcılara Ses Oluyordu
Gençlik ve Spor Bakanlığı, 1975 yılında çanı depodan çıkararak Erciyes Kayak Merkezi’ne nakletti. Çan, Erciyes’te çok kritik bir görev üstlendi. Yoğun sis ve tipinin etkili olduğu zamanlarda çalınarak dağda yollarını kaybeden kayakçı ve dağcılara yön tayin etmede kılavuzluk yaptı. Sesi rüzgarın yönüne göre Kayseri kent merkezine kadar ulaşan bu çan, zamanla dağın simgelerinden biri haline gelerek ziyaretçilerin hatıra fotoğrafı çektirdiği bir odak noktası oldu.
Depoda Kaybolan Tarihi Değer
Tarihi çan, süreç içerisinde iki kez hırsızlık girişimine maruz kaldı. İlk olarak 1983 yılında çalınan çan, Kartal Kavşağı yakınlarında hasar görmüş halde bulundu. İkinci hırsızlık olayında ise Develi yolu üzerinde ele geçirildi. Yaşanan tahribat nedeniyle ses kalitesini yitiren çan, koruma amacıyla Erciyes’teki Beden Terbiyesi Müdürlüğü deposuna nakledildi. 2000’li yılların başında tesislerde yürütülen yenileme çalışmaları sırasında tamamen kaybolan ve o günden beri nerede olduğu tespit edilemeyen tarihi çanın akıbeti belirsizliğini koruyor.
Kaynak: Kayseri Olay
