Barış Kocabaş
Dünya, bu sabah insanlığın zorlu dönemlerden ve büyük yıkımlardan süzerek getirdiği evrensel kazanımların bir kez daha hiçe sayıldığı karanlık bir güne uyandı. Henüz Gazze‘de dökülen kan durmamış, Suriye‘deki istikrarsızlık sona ermemişken, küresel güç odağının yeni hedefi bu kez İran oldu. İsrail ve Amerika Birleşik Devletleri’nin eş zamanlı olarak başlattığı hava saldırıları, bölgedeki tüm dengeyi sarsacak bir sürecin kapısını araladı. Modern savaşın soğuk yüzü, bu kez kadim Pers topraklarının üzerinde kendini gösterdi.
Yaklaşık 1.6 milyon kilometrekarelik devasa yüzölçümü ve 85 milyonu aşan dinamik nüfusuyla İran, sadece Orta Doğu’nun değil, Hazar Denizi’nden Basra Körfezi’ne uzanan hattın en stratejik aktörlerinden biridir. Jeopolitik konumu itibarıyla enerji koridorlarının merkezinde yer alan bu kadim coğrafya, tarih boyunca medeniyetlerin beşiği olmuşken, bugün ne yazık ki modern füze sistemlerinin ve teknolojik yıkım araçlarının hedefi haline geldi. İsrail yönetimi bu operasyonları “önleyici harekat” kılıfıyla servis ederken, ABD ise Irak işgalinden bu yana aşina olduğumuz “demokrasi inşası” retoriğini yeniden devreye soktu.
Uluslararası Hukuk ve Operasyonun Meşruiyet Sorunu
Uluslararası hukuk normlarına göre, bir ülkenin egemenliğine yönelik her türlü dış müdahale Birleşmiş Milletler Antlaşması‘nın temel ilkeleriyle çelişmektedir. Normal şartlarda bu tür bir askeri saldırının ardından Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin acil koduyla toplanması, durumun bir insani felakete yol açmaması için hukuki yaptırımları ve diplomatik çözüm yollarını devreye alması beklenir. Ancak küresel siyasetin geldiği noktada, diplomasi masaları yine yerini barut kokusuna ve teknolojik yıkıma bırakmış durumda. Trump’ın İran’daki muhaliflere yönelik doğrudan çağrıları, egemen devletlerin iç işleyişine yapılan müdahalenin artık örtülü bir taktik olmaktan çıktığını acı bir şekilde kanıtlıyor.
Toplumsal Etkiler ve Bölgesel Güvenlik Riskleri
Askeri operasyonların insani bilançosu her zaman ağır olmuştur; zira savaşta ilk ölen her zaman hakikat ve masum sivillerdir. Savaşın başladığı noktalarda sivil altyapıların zarar görmesi, eğitim ve sağlık hizmetlerinin çökmesi kaçınılmaz bir gerçektir. Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu olarak Karaman’dan seslenerek vurguladığımız üzere; vatan müdafaası dışındaki her savaş aslında bir insanlık suçudur. Geçmişte Irak’ta “kitle imha silahları var” yalanıyla başlatılan ve sonrasında hiçbir silahın bulunmadığı itiraf edilen yıkımın izleri hala silinememişken, İran’ın da benzer bir kaosa sürüklenmesi bölge barışını yüzyıllarca geriye götürecektir.
Geleceği öngören bir perspektifle bakıldığında, Türkiye‘nin bu süreçte bağımsız, tarafsız ve insanlıktan yana bir tutum sergilemesi hayati önem taşımaktadır. Komşu coğrafyalardaki ateşin sınır güvenliğimizi, demografik yapımızı ve ekonomik istikrarımızı tehdit etmemesi için diplomasi kanalları sonuna kadar zorlanmalıdır. Unutulmamalıdır ki, Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi, sadece romantik bir temenni değil, küresel medeniyetin devamlılığı için elimizdeki tek reçetedir. Bu insanlık suçuna karşı sessiz kalmak, suçun yapıtaşlarından biri olmaktır. Bizler barışın ve insan onurunun sesi olmaya kararlılıkla devam edeceğiz.
