Ceyhun Demirbaş
İnsanlık tarihi boyunca altın, sadece bir maden değil, aynı zamanda kolektif kaygılarımızın ve güven arayışımızın somut bir nişanesi olmuştur. Modern finansal sistemlerin karmaşıklığı içinde kaybolan birey ve kurumlar, rüzgar sertleştiğinde her zaman ‘en eski dostuna’ sığınır. Bugün küresel piyasalarda şahit olduğumuz, ons altının 5.097 doları aşmasıyla sonuçlanan o büyük dalgalanma, aslında sadece rakamların değil, dünyanın içinden geçtiği ontolojik belirsizliğin bir yansımasıdır.
ABD ekonomisinden gelen son veriler, dev bir mekanizmanın çarkları arasındaki gıcırtıları su yüzüne çıkardı. Beklentilerin yüzde 3 olduğu bir iklimde, büyümenin yüzde 1,4 seviyesinde kalması, piyasalarda soğuk duş etkisi yarattı. Zayıflayan tüketici harcamaları ve hükümetin işleyişine dair aksaklıklar, ‘Amerikan Rüyası’nın iktisadi katmanında ciddi bir yorgunluk emaresi olarak okunuyor. Bu durum, yatırımcıyı spekülatif alanlardan çekip, binlerce yıllık güven limanı olan altına yönlendiriyor.
Siyasi Hamleler ve Hukukun Sınırında Ticaret Savaşları
Donald Trump’ın ticaret politikalarındaki öngörülemez tutumu, küresel ekonomiyi adeta bir satranç tahtasına çevirdi. Daha önce yargı engeline takılan yüzde 10’luk gümrük vergisi tarifesinin yeniden imzalanması, sadece bir ekonomik karar değil, aynı zamanda küresel ticaretin kurumsal normlarına bir meydan okumadır. Hukukun ‘yetki aşımı’ olarak tanımladığı bir zeminde, siyasi iradenin bu ısrarı, piyasalardaki istikrar algısını yerle bir ediyor.
Ticaret savaşlarının yeniden alevlenmesi, sadece mal değişimini değil, ulusların birbirine olan itimadını da zedeliyor. Belirsizlik, altının en büyük müttefikidir. Kurumsal yapıların sarsıldığı, ‘kurallara dayalı düzenin’ sorgulandığı her an, altın kendi krallığını ilan eder. Nitekim haftalık bazda yüzde 1’i aşan değer kazancı, bu sarsıntının doğrudan bir sonucudur. Analistler, bu oynaklığın sadece bir başlangıç olabileceği konusunda hemfikir.
Jeopolitik Gerilimlerin Gölgesinde Güvenli Liman
Piyasalar sadece rakamlara değil, aynı zamanda haritalara ve sınırlardaki askeri hareketliliğe de bakar. ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslar ve bu hattaki her türlü gerilim potansiyeli, risk iştahını baskılayan en temel unsurlardan biri. Ortadoğu’daki her fısıltı, New York’taki borsalarda bir fırtınaya dönüşme potansiyeli taşıyor. Bu jeopolitik belirsizlik, yatırımcıyı modern finansın kağıttan kalelerinden çıkarıp, altının sarsılmaz gerçekliğine davet ediyor.
İç piyasada ise gram altının 7.183 lira seviyesine ulaşarak haftalık yüzde 1,51 kazanç sağlaması, küresel rüzgarın yerel kıyılara çarpma biçimidir. Hem döviz kurundaki hareketlilik hem de ons fiyatındaki bu tarihi yükseliş, Türk yatırımcısı için altını sadece bir tasarruf aracı değil, bir korunma kalkanı haline getirmiş durumda. Fed’in enflasyon göstergesi olan PCE endeksinin beklenti üstü gelmesi, faiz indirimlerine dair belirsizliği korurken, altının önündeki oynaklık ve yükseliş potansiyelinin bir süre daha gündemi meşgul edeceği aşikardır. Nihayetinde, sistemler yorulduğunda, doğanın en saf metali konuşmaya başlar.
