Can Pazarı mı, İhmal Sahnesi mi?
Karaman’ın Sarıveliler ilçesini Konya’ya bağlayan kritik arterde yaşanan son olay, bölge halkının ve o yolu kullanan sürücülerin yüreğini bir kez daha ağzına getirdi. Son günlerde etkisini artıran sağanak yağışların adeta bir tetikleyici vazifesi görmesiyle, dağdan kopan devasa kaya parçaları, yolu adeta bir enkaz alanına çevirdi. Olayın şahitleri, saniyeler içinde gelişen bu dehşet anlarını büyük bir panikle atlatırken, şans eseri can kaybı yaşanmaması, olası bir faciadan kıl payı dönüldüğünü gösteriyor. Ancak bu ‘şans’ faktörü, sistemin kronikleşen bir ihmalini perdeliyor olabilir mi?
Yol Kenarındaki ‘Beklenen’ Tehlike
Bölge halkının ve uzmanların yıllardır dillendirdiği tehlike, geçtiğimiz günlerde yaşanan bu olayla bir kez daha somutlaştı. Özellikle engebeli ve dağlık arazilerden geçen yollarımız, doğal koşullara karşı ne kadar dirençli? Aşırı yağışlar, don-çözülme döngüleri ve yerçekimi, bu kayaç yapıları sürekli yıpratırken, gerekli jeolojik etütler, önleyici tedbirler ve düzenli bakımlar ne ölçüde yapılıyor? Bu tür olaylar, yalnızca bir ‘doğa olayı’ olarak mı geçiştirilmeli, yoksa altyapı güvenliğimizdeki ciddi boşlukların bir yansıması mı? Ne yazık ki, yaşananlar, bölgedeki yolların adeta bir Rus ruleti oynadığını fısıldıyor.
Sürücülerin Gözünden Kaçan Dehşet
O anlarda yolda seyir halinde olan sürücülerin yaşadığı korku ve panik, Sıtkı Bulut tarafından kaydedilen görüntülerle kamuoyuna yansıdı. Yolun büyük bir bölümünü kaplayan, tonlarca ağırlıktaki kaya parçaları ve etrafa saçılan molozlar, yolculuğu bir anda kabusa çevirmiş. Trafiğin aniden durması, araçların kontrolsüz bir şekilde fren yapması, başka bir zincirleme kazanın eşiğinden dönüldüğünü gösteriyor. Bu sadece Karaman’a özgü bir durum değil, ülkenin birçok engebeli yolunda benzer riskler mevcut. Peki, bir can kaybı yaşanmadan, gerçekten kalıcı çözümler üretilebilecek mi?
Tepeden Tırnağa Bir Güvenlik Çatlağı
Vatandaşların ‘Benzer olaylar tekrar yaşanabilir, önlem alınmalı’ çağrıları, aslında yetkililere yöneltilmiş bir sitemden ibaret. Böylesi riskli bölgelerde, sadece yağışlı havalarda değil, dört mevsim boyunca devam eden bir denetim, bakım ve güçlendirme süreci neden hayata geçirilemiyor? Toprağın ve kayaların jeodinamik hareketleri sürekli izlenmeli, riskli yamaçlar ağlarla, bariyerlerle veya stabilizesi artırılmış dolgularla güçlendirilmeli. Her olayın ardından ‘inceleme başlatılması beklenirken’ ifadesiyle geçiştirilen reaktif yaklaşımlar yerine, proaktif ve bütüncül bir yol güvenliği stratejisi neden bir türlü geliştirilemiyor?
Bu Yük Kimin Sırtına?
Ulaşımın aksaması, sadece sürücüler için bir zaman kaybı değil; bölge ekonomisinden acil sağlık hizmetlerine kadar geniş bir yelpazede zincirleme etki yaratıyor. Bu yol kesintileri, esnafın işlerini aksatıyor, tarım ürünlerinin pazara ulaşımını geciktiriyor, hatta hayati bir hastanın ambulansla hastaneye yetişmesini dahi engelleyebilir. Her taş düşüşünde, “Acaba bugün sıra kimdeydi?” endişesiyle yola çıkan vatandaşın sırtına, görünmez bir yük biniyor. Bu yük, sadece doğal afetlerin değil, aynı zamanda göz ardı edilen risklerin ve belki de yeterince önemsenmeyen insan hayatının yüküdür. Görünen o ki, bu kayalar sadece yolu değil, aynı zamanda sistemin çatlaklarını da deşifre ediyor.
