Faruk Hakyemez
Siyasetin Gürültüsünden Ruhun Derinliklerine Bir Yolculuk
Karaman’ın alışılagelmiş salı akşamları genellikle yerel siyasetin tozlu koridorlarında veya ekonomik çıkmazların gölgesinde geçerdi. Ancak bu hafta ekranlar, rutin gündemin o boğucu atmosferinden sıyrılarak adeta bir nefes koridoru açtı. Adem Kocatürk’ün moderatörlüğünde gerçekleşen program, “ruhları dinlendirme” iddiasıyla yola çıkıp, izleyiciyi kelimelerin rafine edildiği bir laboratuvara, yani Şair Turanî’nin (Doğaner) elli dört yıllık birikimine davet etti. Günümüzde her köşe başında bir ‘şair’ türediği, kelimelerin hoyratça harcandığı bir dönemde, Turanî’nin mütevazı ama bir o kadar da vakur duruşu, gerçek edebiyatın ne demek olduğunu hatırlatır nitelikteydi.
Kelimelerin Damıtılmış İzdüşümü ve Şahsiyet Meselesi
Programın odağında yer alan Turanî, şiiri sadece kafiye avcılığı ya da hece saymak olarak gören sığ anlayışa zarif bir eleştiri getirdi. Ona göre şiir, “kelimelerin damıtılmış izdüşümü”dür. Yani öyle her akla gelenin kağıda dökülmesiyle şiir olmaz; arkasında bir davanın, bir mefkurenin ve en önemlisi şairin kendi fikir dünyasının çelikleşmiş bir yapısı bulunmalıdır. Yarım asrı deviren kalem tecrübesine rağmen, “Beni bir şair yaz” diyecek mükemmellikteki şiiri henüz yazamadığını söylemesi, modern zamanın narsist sanatçı profiline karşı ders niteliğindeydi. Şairin vurguladığı en çarpıcı nokta ise şahsiyet ve sanat arasındaki kopmaz bağ oldu: Eğer şahsiyet geride kalırsa, şiir şahsiyetsiz kalır. Bu cümle, aslında sanatın sadece estetik bir kaygı değil, bir ahlak meselesi olduğunun altını çiziyordu.
“Bir Adam” Geliyor: Modern Dünyanın Münzevi Sesi
Şair Turanî, programda sadece felsefi derinliklerden bahsetmekle kalmadı, aynı zamanda edebiyat dünyasını heyecanlandıracak bir müjde de verdi. Yakın zamanda raflarda yerini alacak olan ve içinde 500’e yakın şiiri barındıran “Bir Adam” isimli yeni külliyatı, aslında kolektif bir yalnızlığın sesi olmaya aday. Kitabın ismi olan “Bir Adam”, hem şairin kendi münzevi dünyasını hem de o ruh halini içinde taşıyan her bir ferdi simgeliyor. Kendisini “suskunluğun esiri” olarak tanımlayan bir kalemin, yüzlerce şiirlik bir suskunluğu bozacak olması, Karaman edebiyat çevresi için şimdiden merak konusu oldu. Şairin halktan uzaklaşarak (uzlet) kendi iç dünyasına yönelmesi, aslında toplumun gürültüsünden kaçıp hikmetin peşine düşmekten başka bir şey değil.
Geleneksel Hafıza: Hece Vezni ve Yunus Emre Mirası
Programın teknik ama bir o kadar da duygusal kısmında ise Türk şiirinin kadim hafızası olan hece vezni masaya yatırıldı. Turanî, Anadolu irfanının en büyük mimarlarından biri olan Yunus Emre’nin hece şiiri üzerindeki emeğine dikkat çekerek, bu geleneğin sadece bir teknik değil, bir kimlik meselesi olduğunu vurguladı. Mustafa Demirci tarafından bestelenen eserlerin de anıldığı sohbette, Anadolu’nun o kadim sevgisinin günümüz modern insanına nasıl ulaştırılabileceği tartışıldı. Programın sonunda şairin kendi sesinden dökülen “Kapılar”, “İki Çilekeş” ve “Dün Gece” gibi şiirler, izleyicinin ruhunda feyz dolu bir iz bıraktı. Adem Kocatürk’ün bu tür derinlikli sohbetlerin devam edeceği yönündeki vaadi ise, Karaman halkı için her salı akşamını bir bekleyişe dönüştürecek gibi görünüyor.
