Recep Alçın
Ankara kulislerinde bugünlerde en çok konuşulan konulardan biri, yalnızca yerin altındaki sarsıntılar değil, aynı zamanda zirvelerdeki sessiz ama derin tehdit. CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, Meclis’te düzenlediği basın toplantısıyla Türkiye’nin afet yönetimi ajandasına yepyeni ve bir o kadar da ürkütücü bir başlık ekledi: Volkanik riskler. Gürer’in paylaştığı veriler, Türkiye genelinde tam 14 ilin potansiyel bir volkanik tehlike kuşağında olduğunu ve devletin acil eylem planlarının bu konuda ‘kör nokta’ yaşadığını gözler önüne seriyor.
Hasan Dağı ve Erciyes Çevresinde Hareketlilik: 20 Noktada Gaz Çıkışı
Gürer’in açıklamalarında en çok dikkat çeken teknik detay, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü (MTA) tarafından tespit edilen bulgular oldu. Hasan Dağı ve Erciyes çevresinde toplam 20 ayrı noktada gaz çıkışı saptandığını belirten Gürer, bu durumun jeolojik hareketliliğin aslında hiç bitmediğinin kanıtı olduğunu vurguladı. Özellikle Tuz Gölü Doğalgaz Depolama Tesisi’nin konumu, stratejik bir endişe kaynağı olarak öne çıkıyor. Tesisin Hasan Dağı’na olan 64 kilometrelik mesafesi yetkililerce ‘güvenli’ kabul edilse de, bazı bilim insanlarının 100 kilometrelik bir etki alanına işaret etmesi, Ankara koridorlarında güvenlik protokollerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini fısıldıyor.
Bölgedeki Ecemiş Fayı ve Tuz Gölü Fayı gibi aktif hatlar, volkanik sistemlerle doğrudan etkileşim içinde bulunuyor. Uzman görüşlerine dayanan analizlerde, sismik hareketliliğin volkanik aktiviteleri tetikleme ihtimali, afet yönetiminin tek boyutlu değil, çok katmanlı bir risk analizi yapmasını zorunlu kılıyor. Gürer, sadece kriz sonrasına odaklanan anlayışın terk edilerek, kriz öncesi hazırlığı merkeze alan bir vizyonun şart olduğunu kararlılıkla ifade ediyor.
Afet Planlarında Unutulan Tehlike: İRAP Neden Sessiz?
Vekil Gürer’in en sert eleştirisi ise İl Risk Azaltma Planları (İRAP) üzerine oldu. Niğde Valiliği koordinasyonunda hazırlanan planlarda volkanik tehlikeye dair tek bir satır dahi yer almamasını ‘büyük bir eksiklik’ olarak nitelendiren Gürer; Kayseri, Nevşehir, Aksaray, Konya, Kars, Bitlis, Ağrı, Van, Isparta, Manisa ve Diyarbakır gibi illerin de bu riskle yüzleşmesi gerektiğini hatırlattı. Tarihsel perspektiften bakıldığında, Çatalhöyük kazılarındaki bulgular, Hasan Dağı’nın yaklaşık 8 bin yıl önce bölge halkına nasıl bir kabus yaşattığını duvar resimleriyle belgeliyor.
Gürer, hükümete ve ilgili bakanlıklara kritik bir soru yöneltiyor: Aktif volkanları izlemek için gerçek zamanlı bir izleme sistemi kuruldu mu? MTA’nın tespit ettiği gaz çıkışlarının tarım arazileri, yeraltı suları ve canlı sağlığı üzerindeki etkileri tıbbi jeolojik açıdan titizlikle inceleniyor mu? Ankara’nın bu uyarılara vereceği yanıt, olası bir doğal afet senaryosunda milyonlarca insanın kaderini belirleyebilir. Afet yönetimi sadece enkaz kaldırmak değil, o enkazın oluşmasını engelleyecek bilimsel iradeyi ortaya koymaktır.
