Ceyhun Demirbaş
Türk edebiyatının sessiz ama derinden akan en güçlü damarlarından biri kuşkusuz toplumcu gerçekçiliktir. Bu damarın en usta kalemlerinden Osman Şahin, 1970’li yılların o fırtınalı edebi ikliminde Toroslar’ın tozunu, Göksu’nun serinliğini ve Yörüklerin çileli yaşamını bizlere birer tablo gibi sundu. Şahin, sadece bir yazar değil; Anadolu’nun sosyal dokusunu bir belgeselci titizliğiyle, ancak bir şairin ruhuyla kağıda döken bir hafıza kayıtçısıdır. Kemal Tahir ve Orhan Kemal ile aynı kulvarda koşan usta yazar, yaşamın ve kadim toprakların fotoğrafını objektif yerine kalemiyle çekerken, bu topraklara ait sömürüyü, emeği ve doğanın vahşi gerçekliğini okurun zihnine kazımayı başardı.
Türk Sineması ve Edebiyatında Bir Dev: Toroslar’ın Sesi
Osman Şahin’in edebi gücü, sadece satırlarda kalmayıp beyazperdenin o büyülü dünyasına da taşındı. Sinemamızın başyapıtları arasında sayılan ‘Kibar Feyzo’, ‘Kurbağalar’, ‘Kızgın Toprak’ ve ‘Fırat’ın Cinleri’ gibi 20’yi aşkın eseri, onun kaleminden süzülüp sinema tarihimize 35’ten fazla uluslararası ve ulusal ödül kazandırdı. Arslanköy’ün o sarp coğrafyasında doğan bir öğretmenin, bir coğrafyayı bu denli evrensel bir dille anlatabilmesi, ancak büyük bir entelektüel derinliğin sonucudur. Kitaplıklarda tozlanmaya bırakılamayacak kadar canlı olan eserleri, bugün bile Anadolu insanının dramını ve doğayla olan bitmek bilmeyen mücadelesini tüm çıplaklığıyla gözler önüne seriyor. ‘Ağız İçinde Dil Gibi’ adlı ödüllü kitabındaki öyküleri okurken, Toroslar’dan gürül gürül akan suların sesini duymamak, obrukların derinliğindeki o gizemi hissetmemek imkansızdır.
Divle Obruğu’nun Kırmızı Hazinesi: Gelenekten Geleceğe Peynir Mirası
Şahin’in ‘Obruk Bekçisi’ öyküsü, sadece bir insanın kar fırtınasındaki yaşam mücadelesini değil, aynı zamanda Anadolu’nun binlerce yıllık gastronomi mirasını da gün yüzüne çıkarıyor. Henüz gurme kavramının, gıda dedektiflerinin hayatımıza girmediği yıllarda Osman Şahin, Karaman’ın Ayrancı ilçesine bağlı Divle köyündeki o meşhur ‘Obruk Peyniri’ni edebi bir dokuyla kayda geçirmiştir. 36 metre derinliğindeki doğal bir buz deposu olan obruk, aslında bir bakteriyel mucizenin ev sahibidir. Koyun ve keçi sütünden, hiçbir hazır yem kullanılmadan beslenen hayvanların sütüyle hazırlanan bu peynirler, beş ay süren uykularının ardından üzerlerini kaplayan o meşhur kırmızı küf ile uyanırlar. Bu küf, peynirin bozulduğunun değil, aksine en yüksek aroma ve olgunluğa ulaştığının bir nişanesidir.
2017 yılında coğrafi işaret alarak tescillenen Divle Obruk Tulum Peyniri, bugün piyasada kilosu 1.500 liraya kadar alıcı bulan, yıllık üretimi ise obruğun doğal kapasitesi nedeniyle sadece 60 tonla sınırlı olan bir ‘kırmızı altın’ değerindedir. Kekik, yavşan ve keven gibi endemik bitkilerle beslenen hayvanların sütünün, yer altındaki o eşsiz bakteri florasıyla buluşması, bu peyniri dünyanın en kıymetli lezzetlerinden biri haline getiriyor. Edebiyatın bir obruğun derinliklerine kadar inip oradaki bir bekçinin dramından böylesine muazzam bir kültürel mirasa kapı aralaması, sanatın toplumsal hafızayı diri tutma gücünün en büyük kanıtıdır. Osman Şahin’in kaleminde hayat bulan bu öyküler, edebiyatın sadece kelimelerden ibaret olmadığını, aynı zamanda bir halkın yaşam biçimini ve sofrasındaki lezzeti de ebedileştirdiğini bir kez daha kanıtlıyor.
