Kentin Sofrasına Giden Yolda Bir Durak mı, Göz Boyama mı?
Karaman’da Mareşal Mustafa Kemal İlkokulu öğrencilerinin İl Tarım ve Orman Müdürlüğü’ne yaptığı ‘eğitici’ ziyaret, ilk bakışta masum bir etkinlik gibi duruyor. Gıda, Tarım ve Hayvancılık konularında bilgi almak elbette değerli. Ancak bu tür tekil faaliyetler, beton yığınları arasında sıkışıp kalmış şehir insanının, özellikle de gelecek nesillerin, tabağındaki yiyeceğin nereden geldiğiyle ilgili gerçekleri kavramasına ne kadar yeterli? Koca şehirlerin, hatta bir ülkenin gıda güvenliği, birkaç saatlik bir ziyarete indirgenecek kadar basit bir mesele mi?
Asfaltın ve demir yığınlarının hüküm sürdüğü kentlerimizde, çocuklarımız domatesin tarlada nasıl yetiştiğini değil, market rafında nasıl paketlendiğini biliyor. Bu ziyareti düzenleyenler belki iyi niyetli ama kentle kırsal arasındaki devasa kopukluğu gidermek, tek bir günle ya da ‘bilgi alma’ seansıyla mümkün değil. Şehirler, kendi varlıklarını besleyen toprağı ne yazık ki unutmuş, ona sırtını dönmüş durumda. Bu unutkanlık, bizi her geçen gün daha kırılgan bir geleceğe sürüklüyor.
Betonlaşan Şehirlerin Unutulan Bağlantısı ve Kırılgan Gelecek
Gelişigüzel kentleşme adı altında verimli tarım arazileri birer birer imara açılırken, şehirler kendi gıda kaynaklarından uzaklaşıyor. Çarpık yapılaşma ve altyapı yetersizlikleri zaten canımızı yakarken, şehirlerin karnını doyuracak toprağa karşı bu umursamaz tavır, gelecekte çok daha büyük krizlere zemin hazırlıyor. Bugün Karaman’da atılan bu adım, eğer genel bir farkındalık politikasının parçası değilse, sadece bir PR çalışması olarak kalmaya mahkumdur.
Küresel tedarik zincirleri en ufak bir sarsıntıda çökerken, yerel üretimin ve gıda bağımsızlığının önemi her geçen gün daha iyi anlaşılıyor. Peki, bu gerçeklik Karaman’daki çocuklara ne kadar anlatıldı? Sadece ‘tarım ve hayvancılık’ başlıkları altında yüzeysel bilgiler mi verildi, yoksa şehirlerin kendi kaderini tayin etmesinde toprağın ne kadar kritik bir rol oynadığı vurgulandı mı? Cevabı hepimiz biliyoruz: Kentlerin betonlaşmış ruhunda, tarlaların çığlığı giderek daha az duyuluyor.
Tek Seferlik Ziyaretlerle Gerçek Anlayış Yaratılabilir mi?
Gerçek eğitim, sadece bir müdürlüğü gezmekten ibaret değildir. Tarım, ekolojinin bir parçasıdır; şehirlerin havasını, suyunu, toprağını doğrudan etkileyen bir sistemdir. Çevre kirliliği, iklim değişikliği, kuraklık… Tüm bunlar, tarım üretimini ve dolayısıyla şehirlerin gıda arzını tehdit ediyor. Çocuklarımıza sadece domatesin nasıl yetiştiğini değil, aynı zamanda o domatesin sofraya gelene kadar hangi zorluklardan geçtiğini, su kaynaklarımızın tükenme tehlikesini, gıda israfının kent yaşamına maliyetini anlatmalıyız.
Aksi takdirde, bu tür ziyaretler sadece ‘görüntü’den ibaret kalır. Geleceğin bilinçli bireylerini yetiştirmek yerine, göstermelik projelerle kamuoyunu oyalarız. Şehirler, sadece binalardan ibaret değildir; onların da bir ekosistemi, bir yaşam döngüsü vardır. Bu döngünün en temel halkası olan toprağı ve tarımı anlamadan, sürdürülebilir bir kent yaşamı inşa etmemiz mümkün değildir.
Geleceğin Şehirleri Açlıkla mı Sınanacak?
Şehirlerin altyapı sorunları, trafik çilesi, yeşil alan yetersizliği gibi ‘gözle görülür’ sorunlarla boğuşurken, gıda güvenliği gibi ‘derin’ meseleler genellikle göz ardı ediliyor. Ancak unutmayalım ki, bir şehrin gerçek gücü, sadece yüksek binalarından ya da geniş yollarından değil, aynı zamanda kendi kendini besleyebilme kapasitesinden gelir. Karaman’daki bu ziyaret, umarız sadece bir başlangıç olur ve gelecek nesillerin şehirle toprak arasındaki kadim bağı yeniden kurmasına vesile olur. Yoksa şehirlerimizin karnı, gelecekte sadece boş vaatlerle doyacak gibi görünüyor.
