Ceyhun Demirbaş
Türkiye trafiğinde her gün binlerce maddi hasarlı kaza meydana gelirken, bu kazaların ardından başlayan karmaşık tazminat ve değer kaybı süreçleri, araç sahipleri için adeta ikinci bir mağduriyet alanına dönüşüyordu. Sigortacılık ve Özel Emeklilik Düzenleme ve Denetleme Kurumu (SEDDK) tarafından hayata geçirilen devrim niteliğindeki yeni düzenleme, 33 milyonu aşkın araç sahibini yakından ilgilendiren kronik bir sorunu kökten çözmeyi hedefliyor. Artık kaza sonrası vatandaşın hakkına ortak olan ‘hasar takipçisi’ veya ‘komisyoncu’ olarak bilinen yapılar sistemin dışına itiliyor.
EKSİST ile Hasar Süreçlerinde Şeffaflık ve Hız Dönemi
1 Nisan 2026 itibarıyla pilot iller olan Ordu ve Bursa’da başlayacak olan yeni sistemin kalbinde, Eksper Atama ve Takip Sistemi (EKSİST) yer alıyor. Mevcut düzende, kaza sonrası süreçlerin yönetimi çoğu zaman vekaletnameler aracılığıyla üçüncü şahıslara devrediliyor, bu da hak sahibinin alacağı tazminatın önemli bir kısmının komisyon adı altında bu aracılara gitmesine neden oluyordu. Yeni dönemde ise kazaya karışan araç ister yetkili servise ister mahalle arasındaki bir ustaya götürülsün, belgeler sisteme girildiği an bağımsız bir eksper otomatik olarak atanacak. Bu otomasyon, sigorta şirketleri ile servisler arasındaki olası ‘tanıdık’ ilişkilerini de ortadan kaldırarak tam bağımsız ve şeffaf bir denetim mekanizması kuracak.
Düzenlemenin en kritik maddelerinden biri olan ‘eşik değer’ uygulaması, sistemin etkinliğini artıracak şekilde kurgulanmış durumda. 2026 yılı için öngörülen 400 bin liralık maddi teminat tutarının onda biri olan 40 bin lirayı aşan her hasarda eksper ataması zorunlu kılınacak. Günümüzün yüksek yedek parça ve işçilik maliyetleri göz önüne alındığında, bu sınırın neredeyse her orta ölçekli kazayı kapsama alanına alacağı ve vatandaşın uzman görüşünden mahrum kalmayacağı öngörülüyor.
Değer Kaybı Mağduriyetine Son: Hak Kayıpları Engelleniyor
Yıllardır araç sahiplerinin telefonlarını ‘değer kaybınızı geri alalım’ vaadiyle aşındıran illegal yapıların en büyük kozu olan ‘karmaşık hesaplama süreci’ de tarih oluyor. Yeni düzenleme ile birlikte değer kaybı hesaplaması artık hasar tespitiyle eş zamanlı olarak yapılacak. Yani eksper, aracın uğradığı fiziksel hasarı raporlarken aynı zamanda piyasa rayici üzerinden oluşan değer kaybını da dosyaya işleyecek. Böylece araç sahibi, tamir masrafıyla birlikte değer kaybı tazminatını da tek bir başvuruyla, hiçbir aracıya komisyon ödemeden doğrudan sigorta şirketinden tahsil edebilecek.
Sektör uzmanları, bu adımın yargı yükünü de hafifleteceğini belirtiyor. Haksız kazanç kapısı haline gelen binlerce ‘değer kaybı davası’, sistemin otomatikleşmesiyle birlikte henüz dava aşamasına gelmeden uzlaşıyla sonuçlanacak. 1 Temmuz 2026’da tüm Türkiye’de zorunlu hale gelecek olan bu uygulama, sigortacılık sistemine duyulan güveni yeniden tesis ederken, dijitalleşmenin getirdiği hızı vatandaşın cebine kazanç olarak yansıtacak.
