Direksiyon Başında Bir Ömür Tüketmek
Şehir hayatının görünmez kahramanları, sabahın ilk ışıklarıyla yola koyulan ve gece yarısına kadar direksiyon sallayan dolmuşçu esnafı, artık ‘yeter’ deme noktasına geldi. Sabah 06.00’da marşa basıp gece 23.00’e kadar süren bu bitmek bilmeyen maraton, eskiden bir geçim kapısıyken bugün artık sadece hayatta kalma mücadelesine dönüşmüş durumda. Karaman sokaklarında yankılanan bu ses, sadece bir grup esnafın sitemi değil, aynı zamanda ekonomik dengelerin nasıl sarsıldığının da en somut göstergesi.
Eskiden bir dolmuş hattı işletmek, bir aileyi refah içinde geçindirmeye yeterdi. Ancak bugün gelinen noktada, artan maliyetler ve haksız rekabet şartları, esnafın belini bükmekle kalmıyor, aynı zamanda sistemi tamamen kilitliyor. Akaryakıt fiyatlarındaki o durdurulamaz yükselişin üzerine eklenen bakım giderleri, yedek parça maliyetleri ve sigorta primleri, bir dolmuşun günlük cirosunu adeta yutup bitiriyor. Esnaf, akşam eve döndüğünde elinde kalan paranın sadece ‘mazot parasını kurtarmak’ olduğunu acı bir şekilde ifade ediyor.
Belediye ve Esnaf Arasındaki Uçurum
Tartışmanın tam merkezinde ise oldukça ironik bir rakamsal fark yatıyor: 5 TL’ye karşı 25 TL. Belediyenin toplu taşıma araçlarında uyguladığı 5 TL’lik ücret politikası, her ne kadar vatandaşa cazip gelse de madalyonun diğer yüzünde dolmuşçular için tam bir felaket senaryosu saklı. Bir dolmuşçunun 25 TL’lik ücretle bile zarar ettiği bir ekosistemde, 5 TL’lik bir rakamla rekabet etmesi, matematik kurallarına bile aykırı bir durum olarak karşımıza çıkıyor.
Belediye otobüslerinin arkasındaki kamu desteği ve sübvansiyonlar, bu düşük ücretleri mümkün kılarken; her türlü giderini kendi cebinden karşılayan dolmuşçu esnafı için bu durum, ‘haksız rekabetin’ sözlük karşılığı haline geliyor. Mazotun litresi her geçen gün tırmanırken, lastikten yağa kadar her kalem kalem zamlanırken, esnafın bu makası kapatması artık imkansız. Bu, sadece bir şikayet değil; aynı zamanda şehir içi ulaşım ağının çöküşüne dair bir ön uyarı niteliği taşıyor.
Bıçak Kemiğe Dayandı: Kontak Kapatma Kapıda
Esnafın diliyle söylemek gerekirse, artık bıçak kemiğe dayanmış durumda. Karaman’daki dolmuşçular, bu şartlar altında çalışmaya devam etmenin rasyonel hiçbir tarafı kalmadığını açıkça belirtiyorlar. Eğer makul bir orta yol bulunmaz ve belediyenin ücret politikasıyla özel esnafın maliyetleri arasında bir denge kurulmazsa, şehir içi ulaşımda ciddi aksaklıkların yaşanması kaçınılmaz görünüyor. Kontak kapatma eylemi, esnaf için bir tehdit değil, bir çaresizlik çığlığı olarak yankılanıyor.
Vatandaşlar için de bu durum iki ucu keskin bıçak. Bir yanda çok ucuza seyahat etmenin konforu, diğer yanda ise dolmuş ağının ortadan kalkmasıyla yaşanacak ulaşım kaosu. Dolmuşçu esnafı, vatandaşın sırtına yük bindirmek istemediklerini ancak kendi varlıklarını sürdürebilmek için acil bir düzenlemeye ihtiyaç duyduklarını vurguluyor. Ulaşım sektöründeki bu krizin çözümü için yetkililerin masaya oturması ve sadece bugünü değil, yarını da kurtaracak adil bir rekabet ortamı yaratması bekleniyor.
