Hülya Çetin
Deprem Bölgesindeki Tarihi Miras Dijital Haritaya Taşındı
Ege Üniversitesi ve Akdeniz Üniversitesi akademisyenlerinin öncülüğünde hayata geçirilen “Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi Projesi”, uluslararası alanda büyük bir başarıya imza attı. “Yurttaş Katılımı ve Farkındalık Yaratma” kategorisinde ödüle layık görülen bu girişim, deprem bölgesindeki tarihi yapıların durumunu gözler önüne seriyor. Proje kapsamında tam 1500’den fazla kültürel miras alanındaki yıkım ve hasar, bilimsel yöntemlerle kayıt altına alındı. Bu çalışma, afet dönemlerinde toplumsal dayanışmanın ve dijital teknolojilerin nasıl etkin kullanılabileceğini kanıtlayan bir model haline geldi.
50 Kişilik Gönüllü Ordusu ve Uydu Teknolojisi Bir Arada
Projenin temelleri, sosyal medya üzerinden yapılan acil durum çağrısıyla atıldı. Bölgedeki kültürel mirasın korunması amacıyla başlatılan bu harekete, uydu teknolojileriyle destek verildi. Uzaktan algılama yöntemleri sayesinde araştırmacılar, fiziki olarak sahaya gitmeye gerek kalmadan enkaz altındaki ve hasar gören tarihi yapıları koordinat koordinat tespit etmeyi başardı. Sosyal medyanın gücü ile ileri teknolojinin birleşimi, afet yönetiminde yeni bir dönemin kapısını araladı.
Çarpıcı Rapor: En Büyük Hasar Osmanlı Yapılarında
Girişimin arkasında, Türkiye’nin dört bir yanından bir araya gelen 50 kişilik bir teknik uzman ve gönüllü ekibi yer alıyor. Antik kentlerden höyüklere, müzelerden tescilli sivil mimarlık örneklerine kadar geniş bir yelpazede tarama yapan bu ekip, büyük bir titizlikle çalıştı. Sahadaki kurtarma ekiplerinden gelen anlık fotoğraflar, yerel gazetecilerin bildirimleri ve uluslararası uzay ajanslarının paylaştığı yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri tek bir merkezde birleştirildi. Elde edilen tüm koordinat verileri, hangi tarihi eserin ne ölçüde zarar gördüğünü gösteren devasa bir veri tabanına dönüştürüldü.
Tarih Öncesi Höyükler Depreme Karşı Direndi
Yapılan detaylı incelemeler, bölgedeki tarihi dokuya dair çarpıcı gerçekleri de ortaya koydu. 11 ili sarsan felaketin ardından yapılan hasar tespit analizlerine göre, en büyük yıkımı Osmanlı Dönemi’ne ait cami, han, hamam ve sivil mimari örnekleri aldı. Buna karşılık, binlerce yıllık geçmişe sahip tarih öncesi höyüklerin sarsıntılara karşı çok daha yüksek bir yapısal dayanıklılık gösterdiği belirlendi. Bu veriler, gelecekte yapılacak restorasyon ve yeniden inşa çalışmalarında hangi mimari tekniklerin uygulanması gerektiğine dair hayati ipuçları sunuyor.
Gönüllü Dayanışmasından Küresel Başarıya Giden Yol
Tamamen akademik kaygılardan uzak, sivil bir inisiyatif ve dayanışma ruhuyla yürütülen bu proje, toplanan verileri tüm dünyanın erişimine açtı. Ekip, hazırladıkları kapsamlı bilimsel makalenin ardından, kamuoyunun kullanımına sunulan etkileşimli bir çevrimiçi harita yayınladı. Bu harita sayesinde araştırmacılar, şehir plancıları ve restorasyon uzmanları hasar durumunu anlık olarak takip edebiliyor. Herhangi bir dış finansal destek almadan, tamamen imece usulüyle ortaya konan bu başarı öyküsü, uluslararası alanda tescillenmiş oldu.
Kaynak: Hürriyet
