Barış Kocabaş
Bölgesel Gücün Yeni Kilidi: Bilim Diplomasisi
Mola Otel’de gerçekleştirilen istişare kampının son gününde, Türkiye’nin akademik geleceğini ve bölgesel etkisini doğrudan ilgilendiren tarihi bir adım atıldı. İlim Yayma Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Bilal Erdoğan ve İlim Yayma Cemiyeti Genel Başkanı Yusuf Tülün’ün katılımıyla düzenlenen toplantı, sadece bir ödül töreni değil, aynı zamanda stratejik bir meydan okuma sahasına dönüştü. 2019’dan 2025’e kadar İlim Yayma Ödülleri’ne layık görülmüş, kendi alanlarında dünya çapında otorite kabul edilen 12 bilim insanı, ‘Bölgesel İstikrar İçin Bilim Diplomasisi’ bildirgesini imzalayarak kamuoyuna duyurdu. Bu hamle, akademik gücün bir yumuşak güç unsuru olarak nasıl kullanılacağının somut bir kanıtı olarak görülüyor.
Beyin Göçüne Karşı Yeni Savunma Hattı
İşte tam bu noktada, ‘neden kaybediyoruz’ sorusuna verilen en net cevaplardan biri masaya yatırıldı. Bilal Erdoğan, toplantıda yaptığı konuşmada Amerika ve Batı merkezli akademik ekosistemin, yıllardır nasıl bir beyin göçü merkezi haline geldiğini çarpıcı bir dille özetledi. Yıllarca en parlak zihinlerini Batı’ya kaptıran bir coğrafyada, artık Türkiye’nin de bu yarışta ‘ben de varım’ demesi, verilerle desteklenen bir strateji değişikliğini işaret ediyor. Türkiye, kendi bilim insanlarını birer diplomasi elçisi olarak konumlandırarak, bölgedeki çatışma ve krizlerin çözümünde bilimin rasyonel gücünü kullanmayı hedefliyor. Bu durum, sadece bir prestij meselesi değil, aynı zamanda bölgesel güvenliğin sağlanması adına atılmış en akılcı adımlardan biri.
Somut Politikalar ve Savunma AR-GE Ağları
Bildirge, sadece temennilerden oluşmuyor; aksine son derece teknik ve uygulanabilir politika önerilerini barındırıyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulmak üzere hazırlanan metinde, Ortadoğu ve çevre bölgelerdeki krizlerin aşılması için bölgesel akademik kurulların inşası, ortak veri havuzlarının oluşturulması ve en önemlisi savunma AR-GE ağlarının kurulması gibi kritik maddeler yer alıyor. Savunma sanayiinde yakalanan ivmenin akademik platformlara taşınması, Türkiye’nin bölgedeki teknolojik liderliğini perçinleyecek bir unsur olarak öne çıkıyor. Ortak veri havuzları sayesinde, bölgesel sorunlara dışarıdan müdahale yerine, içeriden üretilen bilimsel çözümlerle yanıt verilmesi planlanıyor.
Dev İsimlerin İmzasıyla Yeni Bir Dönem
Bu vizyon belgesinin altında imzası bulunan isimler, aslında Türkiye’nin bilimsel hafızasını temsil ediyor. Prof. Dr. Özcan Erel’den Prof. Dr. Zekai Şen’e, Prof. Dr. Fikrettin Şahin’den Prof. Dr. İbrahim Akduman’a kadar 12 dev isim, bu stratejinin akademik garantörü konumunda. Listede ayrıca Prof. Dr. Barış Bayram, Prof. Dr. Şener Aktürk, Prof. Dr. Mehmet Zahmakıran, Prof. Dr. İlyas Kemaloğlu, Prof. Mustafa Soylak, Doç. Dr. Hümeyra Özturan, Prof. Dr. İlhami Gülçin ve Prof. Dr. Zekeriya Kurşun yer alıyor. Ödül Komisyonu Başkanı Prof. Dr. İdris Sarısoy tarafından koordine edilen ve Bilal Erdoğan’a takdim edilen bu bildirge, Türkiye’nin ‘bilimsel egemenlik’ mücadelesinde yeni bir sayfa açıyor. Eğer bu stratejik vizyon hayata geçerse, Türkiye sadece teknoloji ithal eden değil, çözüm ve strateji ihraç eden bir merkez haline gelecektir.
