Ceyhun Demirbaş
Türkiye’nin son yirmi yılda kültürel ihracat alanında yakaladığı devasa ivme, bugün artık sadece bir başarı hikâyesi olmaktan çıkıp, devletin stratejik “yumuşak güç” unsurlarından biri haline geliyor. İstanbul Atatürk Kültür Merkezi’nde (AKM) düzenlenen basın toplantısında Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Türk dizilerini tanıtım ve turizm stratejisinin tam merkezine alan vizyoner bir adımı kamuoyuna duyurdu. Bu hamle, Türkiye’nin küresel ölçekte en çok dizi ihraç eden ilk üç ülke arasındaki sarsılmaz konumunu, turizm geliriyle doğrudan ilişkilendirmeyi hedefliyor.
Küresel Rekabette Yeni Enstrüman: Ekran Turizmi Stratejisi
Bakan Ersoy’un paylaştığı veriler, sektörün 1 milyar dolarlık ihracat sınırını aşarak tarihi bir eşiği geride bıraktığını kanıtlıyor. Bugün Türk dizileri 170 ülkede yaklaşık 1 milyar insana ulaşıyor. Ancak bu başarının ekonomik karşılığından çok daha derin bir sosyolojik ve kültürel izdüşümü bulunuyor. Dizilerimiz, adeta dünyanın en büyük “açık hava Türkçe kursu” işlevini görüyor. Binlerce kilometre ötedeki farklı coğrafyalarda insanların çocuklarına Türkçe isimler vermesi ve dilimizi öğrenme çabası, kültürel diplomasinin ulaştığı en uç noktadır. Bakanlık, bu derin etkiyi somut bir turizm çıktısına dönüştürmek amacıyla “ekran turizmi” kavramını uluslararası standartlarda bir stratejiye dönüştürüyor.
Yeni destek modeline göre, Türkiye’nin tanıtımına doğrudan katkı sunan, en az üç kıtada ve on farklı ülkede yayınlanan dizilere bölüm başına 100 bin dolara kadar finansal destek sağlanacak. Bu teşvik mekanizması, Türkiye’nin tarihi, doğal ve gastronomik zenginliklerini kurgunun içine organik bir şekilde entegre eden yapımları önceliklendirecek. Hesaplama yönteminde Türkiye’deki 120 dakikalık yayın süresi esas alınacak; bu da yurt dışına ihraç edilen 40-45 dakikalık her bir uluslararası bölüm için yaklaşık 33 bin dolarlık bir teşvik anlamına geliyor. Bu adım, prodüksiyon kalitesini artırırken sektörün küresel pazardaki rekabet gücünü de maksimize edecektir.
Kültürel Diplomasiden Ekonomik Devrime: Hedefler ve Kriterler
Bu vizyon sadece finansal destekle sınırlı değil; aynı zamanda çekim mekânlarındaki bürokratik süreçlerin hızlandırılması ve Bakanlığa bağlı alanların ücretsiz tahsisi gibi yapısal kolaylıkları da kapsıyor. Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (TGA) aracılığıyla yürütülecek bu süreçte, dünyaca tanınan oyuncularımızın birer “turizm elçisine” dönüştürülmesi hedefleniyor. Amaç net: Türkiye’yi turizm gelirinde dünya 7’nciliğinden, ziyaretçi sayısında ise dünya 4’üncülüğünden daha yukarıya taşımak. Bakan Ersoy’un vurguladığı gibi, insanlar artık sadece bir yeri görmeye değil, bir hikâyenin parçası olmaya, o duyguyu yerinde deneyimlemeye gidiyor.
Sektör uzmanları ve stratejistler, bu tür teşviklerin özellikle “deneyim turizmi” arayan Z ve Alpha kuşağı gezginleri için Türkiye’yi bir cazibe merkezine dönüştüreceğini öngörüyor. Bir senaryonun gücü, izleyiciyi ekran başından alıp dizinin çekildiği antik kente, yaylaya veya restorana taşıyabiliyorsa, bu en modern pazarlama yöntemidir. Bu yeni nesil tanıtım hamlesi; gastronomi, kış turizmi, inanç turizmi ve sağlık turizmi gibi branşları da dünya vitrinine çok daha rafine bir dille taşıyacaktır. Bakan Ersoy’un da ifade ettiği üzere, bu proje sadece bir dizi desteği değil, Türkiye’nin kültürel mirasını ve modern yüzünü dünyaya en etkili yoldan anlatma seferberliğidir.
