Ceyhun Demirbaş
Beyaz Saray’ın koridorlarında bugün alışılagelmişin dışında bir gerilim hakimdi. ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkemenin gümrük tarifeleri konusundaki kısıtlayıcı kararına karşı adeta savaş ilan etti. Basın mensuplarının karşısına her zamanki özgüveni ancak bu kez belirgin bir öfkeyle çıkan Trump, yargı erkinin aldığı bu kararı ‘son derece hayal kırıklığı’ olarak niteledi. Bu gelişme, sadece bir hukuk mücadelesi değil, aynı zamanda Amerikan ekonomisinin rotasını ve küresel piyasaların dengesini kökten sarsacak bir güç gösterisine dönüştü.
Mahkemenin bazı üyelerini hedef almaktan çekinmeyen Trump, yargıçlara yönelik ‘utanç duyuyorum’ ifadesini kullanarak, kurumsal çatışmanın fitilini ateşledi. Özellikle yabancı ülkelerin bu kararı kutladığını savunan Trump’ın, “Yıllardır bizi soyan yabancı ülkeler çok mutlu, sokaklarda dans ediyorlar. Ama uzun süre dans edemeyeceklerinden emin olabilirsiniz” şeklindeki sözleri, Washington’da korumacı politikaların daha da sertleşeceğinin sinyali olarak yorumlandı. Bu açıklama, uluslararası ticaret ortakları arasında şimdiden bir endişe dalgası yaratmış durumda.
Yeni Hamle: 122. Bölüm ve Küresel Vergi Tehdidi
Yüksek Mahkeme, Başkanın Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası (IEEPA) kapsamında tarife koyma yetkisinin olmadığını savunarak Trump’ın elini zayıflatmaya çalışsa da, Beyaz Saray’ın buna cevabı gecikmedi. Trump, elinde hala çok güçlü yasal araçlar olduğunu hatırlatarak, 122. Bölüm uyarınca dünya genelindeki tüm ithal ürünlere yüzde 10’luk küresel bir tarife uygulanmasını öngören kararı imzalayacağını duyurdu. Bu hamle, Amerikan hukuk sistemindeki yetki boşluklarının nasıl stratejik bir silaha dönüştürülebileceğinin en somut örneği olarak kayıtlara geçti.
Haber merkezimize ulaşan ilk analizlere göre, bu kararın toplumsal etkisi oldukça derin olacak. Ekonomistler, yüzde 10’luk bu ek yükün doğrudan Amerikan tüketicisinin cebine yansıyacağı konusunda uyarıyor. Raflardaki ürünlerin fiyatlarının artması, zaten kırılgan olan enflasyon dengelerini bozabilir. Ancak Trump cephesi, bu ‘geçici sancının’ yerli üretimi canlandırmak ve haksız ticaret uygulamalarına son vermek için kaçınılmaz bir bedel olduğu görüşünde ısrarcı.
Ekonomik Sarsıntı: Uzmanlar ve Piyasalardaki Belirsizlik
Sadece tarifelerle yetinmeyen Trump yönetimi, 301. Bölüm kapsamında kapsamlı soruşturmalar başlatılacağını da ilan etti. Bu durum, özellikle teknoloji ve otomotiv sektöründe faaliyet gösteren dev şirketleri doğrudan hedef alıyor. Uzmanlar, bu soruşturmaların sonucunda Çin ve Avrupa Birliği ile yeni bir ticari restleşmenin yaşanabileceğini öngörüyor. Sokaktaki vatandaş için bu durum, teknolojik aletlerden gıdaya kadar geniş bir yelpazede maliyet artışı anlamına geliyor.
Sonuç olarak, Yüksek Mahkeme ile Başkan arasındaki bu bilek güreşi, ABD’nin ekonomik milliyetçilik politikasında vites yükselttiğini gösteriyor. Trump’ın ‘daha güçlü yöntemler ve yetkiler’ vurgusu, önümüzdeki günlerde Beyaz Saray’dan gelecek yeni kararnamelerin habercisi. Küresel piyasalar bu açıklamaların ardından adeta nefesini tutarken, sıradan Amerikalı için asıl soru şu: Bu ticaret savaşının galibi kim olacak, yoksa faturayı yine halk mı ödeyecek?
