TBMM Genel Kurulu, kamuoyunda “12. Yargı Paketi” olarak bilinen Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’ni kabul ederek yasalaştırdı. Yeni yasal düzenleme, ceza adaletinden icra iflas işlemlerine, noterlik hizmetlerinden idari yargılama usullerine kadar geniş bir yelpazede yapısal değişiklikler getiriyor.
Miras Taşınmazlarının Satışında Yeni Dönem
Yapılan değişiklikle birlikte İcra ve İflas Kanunu’nda yeni bir süreç başlıyor. Miras yoluyla edinilen ve üzerinde üçüncü şahısların mülkiyet hakkı bulunmayan taşınmazların ortaklığının satış yoluyla giderilmesine karar verilmesi durumunda, gerçekleştirilecek ilk açık artırma yalnızca malik olan mirasçılar arasında düzenlenecek. Bu özel usul, ilgili taşınmaz için sadece bir defaya mahsus olmak üzere hayata geçirilecek.
Elektronik satış portalındaki ilan süreçlerinde de düzenlemeye gidildi. Satışı talep eden ve artırmaya katılmak isteyen alacaklıların, artırma süresi bitiminden önceki iş günü mesai bitimine kadar ilgili icra dairesine başvurması durumunda, alacaklarının teminatı karşıladığı miktar kadar kendilerinden teminat alınmayacak. Açık artırmalarda Hazine ise teminat gösterme yükümlülüğünden muaf tutulacak.
Elektronik ortamda verilecek tekliflerin asgari tutarları da yeniden belirlendi. Tekliflerin, haczedilen malın muhammen kıymetinin yüzde 50’sini geçmesi gerekecek. Ortaklığın giderilmesi davalarında, birinci artırmanın sadece mirasçılar arasında yapıldığı durumlarda muhammen kıymetin yüzde 100’ü, ikinci artırmada ise yüzde 50’si baz alınacak. İhale alıcısının süresi içinde ödeme yapmaması halinde teminatı iade edilmeyecek ve kendisinden ihale bedelinin yüzde 5’i oranında idari para cezası tahsil edilecek.
Noterlik Evrakları Ve Danıştay Kararı
Noterlik Kanunu’nda gerçekleştirilen değişiklikle birlikte noterlik evrak ve defterleri; mahkemeler, sulh ceza hakimlikleri, cumhuriyet başsavcılıkları ve resmi daireler tarafından yerinde incelenebilecek. Evrak asıllarının talep edilmesi durumunda noter, belgenin onaylı bir örneğini çıkartarak yerinde muhafaza edecek ve aslını ilgili kuruma gönderecek. Bu işlemler elektronik ortamda güvenli imza ile de yürütülebilecek ve işlemlerden posta/yol giderleri hariç herhangi bir harç, vergi veya değerli kağıt bedeli alınmayacak.
Danıştay Kanunu’ndaki değişiklikle, kurumdaki daire sayısının 10’a düşürülmesine ilişkin daha önce belirlenen süre 4 yıl daha uzatılarak 23 Temmuz 2030 tarihine çekildi. Bu süreçte boşalan her iki üyelik için tek bir üye seçilmesi uygulamasından da geçici olarak vazgeçildi.
İdari Yargıda Tek Hakimle Çözülecek Davalar
İdare mahkemelerinde tek hakimle karara bağlanacak davaların sınırları genişletildi. Düzenleyici işlemler hariç olmak üzere konusu 486 bin lirayı aşmayan idari davalar, tam yargı davaları, öğrencilerin okul disiplin ve ilişik kesme dışındaki uyuşmazlıkları, kamu görevlilerinin lojman, geçici görevlendirme, yolluk ve uyarma cezalarına ilişkin davaları tek hakim tarafından karara bağlanacak. Vergi mahkemelerinde de 486 bin lirayı aşmayan uyuşmazlıklar tek hakimle çözülecek.
İdari Yargılama Usulü Kanunu’nda yapılan düzenlemeyle istinaf ve temyiz süreçlerine yeni kriterler eklendi. Bölge idare mahkemesinin istinaf incelemesinde vereceği kararlarda, ilk derece mahkemesi kararı ile arasındaki farkın 2026 yılı itibarıyla 55 bin lirayı geçmemesi durumunda temyiz yoluna başvurulamayacak.
IBAN Kiralama Fiiline Ceza İndirimi Şartı
Türk Ceza Kanunu’nun dolandırıcılık ve nitelikli dolandırıcılık suçlarını düzenleyen 158. maddesine yeni fıkra eklendi. Kamuoyunda “IBAN kiralama” olarak adlandırılan; kişilerin kendilerine veya başkalarına ait banka hesabı, kredi kartı veya kripto varlık cüzdanı bilgilerini maddi menfaat karşılığında başkalarının kullanımına sunması fiillerinde, suça iştirakin sadece bu paylaşımla sınırlı kalması durumunda verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce bu suçlardan mahkum olmuş ve dosyası infaz aşamasında bulunan kişiler, mağdurun uğradığı zararı mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen gidermeleri durumunda etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanarak ceza indiriminden yararlanabilecek.
HAGB Kararlarına Karşı İstinaf Yolu Açıldı
Anayasa Mahkemesinin iptal kararları çerçevesinde Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) müessesesi yeniden yapılandırıldı. Sanığa verilen cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması durumunda HAGB kararı verilebilecek. HAGB kararlarına karşı artık istinaf kanun yoluna başvurulabilecek. Ancak işkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi kötüye kullanması kapsamındaki kötü muamele suçlarında HAGB hükümleri uygulanmayacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu’ndaki genetik inceleme sonuçlarının gizliliğine ilişkin de yeni kurallar getirildi. Test sonuçları kimlik verilerinden arındırılarak özel bir sistemde saklanacak. Beraat, kovuşturmaya yer olmadığı kararı veya kesinleşen kararlardan itibaren en geç 20 yıl içinde bu veriler cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilecek.
Hukuk Muhakemelerinde Belirsiz Alacak Davası Kaldırıldı
Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda yapılan değişiklikle “Belirsiz alacak davası” başlığı yürürlükten kaldırıldı. Davalarda duruşmalar arasındaki süre en fazla 3 ay olacak; bilirkişi incelemesi gibi zorunlu hallerde hakim gerekçesini belirterek bu süreyi uzatabilecek.
Vesayet altındaki kişilerin taşınır ve taşınmaz mülklerinin satışı da UYAP entegrasyonuna sahip elektronik satış portalı üzerinden açık artırmayla gerçekleştirilecek. Bu hüküm düzenlemenin yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
Bakan Gürlek Ve Komisyon Başkanı Yüksel’den Mesaj
Düzenlemenin yasalaşmasının ardından açıklama yapan TBMM Adalet Komisyonu Başkanı Cüneyt Yüksel, suçla mücadele ederken kusur oranına göre adil ceza dağılımını hedeflediklerini belirterek yasanın adalet sistemine hayırlı olmasını diledi.
Adalet Bakanı Akın Gürlek ise sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı paylaşımda, “Yargı reformu çalışmalarımızı kararlılıkla sürdüreceğiz. Yargı hizmetlerinin daha hızlı, etkin ve verimli yürütülmesini sağlayacak düzenlemelerle adalet sistemimizi daha da güçlendireceğiz” ifadelerini kullandı.
Kaynak: Trthaber
