Özlem Kocabaş
Tunceli’nin Çemişgezek ilçesinde doğa ve tarih savunucularının uzun süredir yürüttüğü hukuk mücadelesinde tarihi bir eşik aşıldı. Bölgenin can damarı olan Tağar Vadisi üzerinde inşa edilen ve büyük tartışmalara yol açan Hidroelektrik Santrali (HES) projesi, Erzincan İdare Mahkemesi tarafından iptal edildi. Yüzde 90 oranında tamamlanmış olmasına rağmen projenin durdurulması, sadece bir hukuk zaferi değil, aynı zamanda ekolojik dengenin ve kültürel mirasın korunması adına emsal teşkil edecek bir karar olarak kayıtlara geçti.
Bilirkişi Raporu: Ekolojik Felaketin Eşiğinden Dönüldü
Mahkeme sürecinde görev alan 8’i profesör toplam 9 kişilik dev bilirkişi heyeti, bölgede yaptığı incelemelerde sarsıcı sonuçlara ulaştı. Hazırlanan raporda, projenin sadece bir enerji yatırımı değil, bölgedeki yaban hayatını kökten sarsacak bir müdahale olduğu vurgulandı. Özellikle dünyada nadir rastlanan bir şekilde ilçe merkezine kadar inen yaban keçilerinin suya erişiminin kesildiği, inşa edilen beton kanalların hayvanlar için aşılmaz birer bariyer oluşturduğu tespit edildi. Ayrıca 1807 yılında inşa edilen tescilli Yusuf Ziya Paşa Köprüsü’nün de inşaat çalışmaları nedeniyle ciddi risk altında olduğu, tarihi köprü ayaklarının korunmasına yönelik hiçbir somut adımın atılmadığı mahkeme tutanaklarına yansıdı.
Hukuk Zaferi: Beton Değil Doğal Miras Kazandı
Mahkeme, ÇED raporunun bilimsel gerçeklikten uzak olduğunu ve can suyu hesaplamalarının yanlış verilerle yapıldığını belirterek yürütmeyi durdurma ve iptal kararını verdi. Kararda, projenin kamu yararı taşımadığı açıkça ifade edildi. Tunceli Barosu avukatlarından Barış Yıldırım, kararın ardından yaptığı açıklamada, Tağar Vadisi’nin BERN Sözleşmesi kapsamında koruma altında olan türlere ev sahipliği yaptığını hatırlattı. Yıldırım, hukukun üstünlüğünün altını çizerek; “Bu proje sadece doğayı değil, bölgenin binlerce yıllık kültürel kodlarını da yok edecekti. Şimdi sıra, doğaya verilen zararın telafi edilmesinde. Projenin büyük kısmının bitmiş olması bir bahane olamaz; Anayasa gereği bu yapılar derhal kaldırılmalı ve vadi eski doğal formuna kavuşturulmalıdır” dedi. Bölge halkı, şimdi mahkeme kararının uygulanarak iş makinelerinin vadiden çekilmesini bekliyor.
