Abdurahman Yazıcı
Türkiye’nin sınır kapıları ve gümrük sahaları, son dönemde sadece ticari emtianın değil, aynı zamanda uluslararası hukuk ve etik değerlerin hiçe sayıldığı bir ‘can pazarı’nın odağı haline geldi. Ticaret Bakanlığı tarafından paylaşılan son veriler, yasa dışı canlı hayvan ticaretinin ulaştığı ürkütücü boyutları ve gümrük muhafaza ekiplerinin bu organize suç şebekelerine karşı verdiği kararlı mücadeleyi gözler önüne seriyor. Kara sınırlarımızdan havalimanlarımıza kadar uzanan geniş bir koridorda, on binlerce canlının yaşam hakkı, gümrüklerimizde çekilen set ile korunmaya çalışılıyor.
CITES ve Biyoçeşitlilik: Küresel Miras Tehdit Altında
Operasyonların detaylarına baktığımızda, sadece kara sınır kapılarında gerçekleştirilen 42 ayrı müdahalede 38 bin 263 canlı hayvanın ele geçirildiğini görüyoruz. Bu yakalamaların piyasa değerinin 21 milyon Türk Lirası’nı aşması, meselenin sadece bireysel bir kaçakçılık değil, organize bir ekonomik suç ekosistemi olduğunu kanıtlıyor. Havalimanlarındaki tablo da benzer bir vahameti yansıtıyor; 39 binden fazla hayvanın havalimanı gümrüklerinde durdurulması, küresel kaçakçılık rotalarının Türkiye üzerindeki baskısını hissettiriyor. Ele geçirilen türler arasında sülükten papağana, maymundan nadir kuş türlerine kadar geniş bir yelpazenin bulunması, özellikle CITES (Nesli Tehlike Altındaki Yabani Bitki ve Hayvan Türlerinin Uluslararası Ticaretine Yönelik Sözleşme) kapsamında korunan türlerin hedef alınması biyolojik bir suikast niteliği taşıyor. Uzmanlar, bu tür bir ticaretin sadece hayvanların yaşamını değil, aynı zamanda ekosistemin dengesini ve yerel biyoçeşitliliği de geri dönülemez şekilde zedelediği konusunda uyarıyor.
Hayvan Refahı ve Kanuni Süreçlerin İşleyişi
Kaçakçılık girişimlerinin engellenmesi, sadece ekonomik bir kaybı önlemek değil, aynı zamanda ciddi bir halk sağlığı ve hayvan refahı krizinin önüne geçmektir. Çeşitli türlerdeki kuşlar, yavru köpekler ve damızlık gebe düveler gibi canlıların, standart dışı ve insanlık dışı koşullarda nakledilmeye çalışılması, vicdani bir sorumluluğu da beraberinde getiriyor. Operasyonlarda ele geçirilen maymun, kaplumbağa, mercan ve çeşitli kanatlıların ticaret objesi olarak görülmesi, etik değerlerin aşınmasının en somut göstergesidir. Yakalanan canlıların hızla Tarım ve Orman Bakanlığı’na teslim edilmesi, devletin koruyucu refleksinin en önemli ayağını oluşturuyor. Bu operasyonlar sonucunda kurtarılan canlılar, uzman veteriner hekimlerin kontrolünden geçirilerek rehabilitasyon süreçlerine dahil ediliyor. Toplumsal farkındalığın artırılması ve sınır kontrollerindeki teknolojik imkanların güçlendirilmesi, bu sessiz çığlığı dindirmek adına atılacak en kritik adımlar olarak görülüyor. Gümrüklerdeki her bir müdahale, doğanın korunması ve etik değerlerin ticaret hırsına kurban edilmemesi adına verilmiş bir zafer niteliğindedir.
