Hatice Günaslan
Dünyanın en prestijli eğitim kurumlarından olan Oxford ve Cambridge üniversitelerinde matematik dersleri veren, bu alanda sekiz yıldır YouTube üzerinden kitlelere ulaşan Dr. Tom Crawford, hiç beklemediği bir akademik tokatla sarsıldı. Sayıların efendisi olarak bilinen Crawford, Türkiye’nin meşhur YKS-TYT sınavının 2021 yılı matematik sorularını çözmeye kalkışınca, Türk öğrencilerin her yıl maruz kaldığı o devasa baskının altında adeta ezildi. Oxford koridorlarında karmaşık denklemleri tereyağından kıl çeker gibi halleden Crawford’un, 40 sorudan sadece 30’unu tam 1,5 saatte bitirebilmesi, sınavın zorluk seviyesini trajikomik bir şekilde gözler önüne serdi.
Oxford Koridorlarından ÖSYM’nin Labirentlerine
Haberin detaylarına indiğimizde karşımıza çıkan tablo oldukça düşündürücü. Crawford, sınavın ardından yaptığı açıklamada “Beynim yanmış durumda” ifadesini kullanarak havlu attı. Hatırlatmakta fayda var; Türkiye’de milyonlarca adayın ter döktüğü bu sınavda, adayların 40 matematik sorusuna ayırabileceği süre sadece 40-50 dakika ile sınırlı. Crawford ise bu süreyi neredeyse ikiye katlamasına rağmen testin tamamını bitiremedi. Bu durum, Türkiye’deki Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından hazırlanan soruların sadece bilgi değil, aynı zamanda insanüstü bir hız ve zaman yönetimi becerisi gerektirdiğini kanıtlıyor. Crawford’a göre bu sınav, Avrupa’daki emsalleri arasında açık ara en zoru.
2021 yılındaki bu sınavın hikâyesi aslında daha derin. O yıl sadece 8 öğrencinin tam puan alabilmesi, sınavın “son yılların en zoru” olarak etiketlenmesine neden olmuştu. Türkiye’de eğitim sistemi, Milli Eğitim Bakanlığı müfredatı çerçevesinde şekillenirken, üniversiteye giriş süreci adeta bir modern gladyatör yarışı niteliği taşıyor. Nüfus yoğunluğu ve üniversite kontenjanlarının sınırlı olması, seçme ve yerleştirme sistemini mecburen daha eleyici ve sert bir yapıya büründürüyor. Bu durum, öğrencileri sadece akademik bilgiye değil, test çözme tekniklerinde uzmanlaşmaya ve stratejik bir hız kazanmaya itiyor.
Akademik Deha mı Yoksa Sınav Taktisyenliği mi?
Konuyla ilgili görüş bildiren eğitim uzmanı Onur Soğuk, Avrupa’da matematiğin daha analitik bir zeminde öğretildiğini vurgularken, Türkiye’deki ezberci ve formül odaklı yaklaşıma dikkat çekiyor. Dr. Crawford’un yaşadığı hezimetin temel sebebi, muhtemelen soruların evrensel matematik dilinden ziyade, TYT’ye özgü o kendine has, uzun metinli ve dolambaçlı soru tarzıydı. Uzmanlar, bir Oxford profesörünün bile 6 ay boyunca deneme çözmeden bu sınavda başarılı olamayacağını savunuyor. Bu da bizlere, Türkiye’deki sınav sisteminin bir zekâ ölçer değil, bir direnç testi olduğunu bir kez daha hatırlatıyor.
Öte yandan, Ankara Üniversitesi‘nden Prof. Dr. Zülfikar Kaan Deniz ve Anadolu Üniversitesi’nden Prof. Dr. Abdulkadir Erdoğan gibi isimler, soruların kendine özgü bir dili olduğunu belirtiyor. Türkiye gibi geniş bir nüfusun sınırlı kontenjanlar için yarıştığı bir coğrafyada, objektif eleme yapabilmek için soruların bu denli komplike ve zaman baskısı yaratacak şekilde tasarlanması kaçınılmaz bir gereklilik olarak sunuluyor. Sonuç olarak, Oxford’lu Crawford’un “akıl sağlığımı korumak için duruyorum” dediği noktada, Türk gençleri her yıl hayalleri için bu zihinsel maratonu koşmaya devam ediyor.
