Hatice Günaslan
Cebimizdeki Kriz Sınıflara Taşındı
Ebeveynlerin ve eğitimcilerin yıllardır tartıştığı ‘Okullarda cep telefonu yasaklanmalı mı?’ sorusuna yanıt arayan devasa bir araştırma, sonuçlarıyla herkesi şaşırttı. Stanford, Duke ve Pennsylvania gibi dünyanın en prestijli üniversitelerinin ortaklaşa yürüttüğü çalışma, 2018-2025 yılları arasındaki 41 binden fazla okulun verilerini mercek altına aldı. Eğer çocuğunuzun okulunda telefon yasaklandığında notlarının bir anda fırlayacağını düşünüyorsanız, bu veriler beklentilerinizi biraz değiştirebilir.
Sinyaller Kesildi Ama Başarı Aynı Kaldı
Araştırmanın en çarpıcı tarafı, yasakların teknoloji kullanımını bıçak gibi kesmesine rağmen akademik başarıda beklenen sıçramayı yaratmaması oldu. ‘Kilitli kılıf’ gibi sıkı önlemlerin alındığı okullarda, ders saatlerinde telefon kullanım oranı %61 seviyelerinden %13’e kadar geriledi. Okul binalarından yayılan telefon sinyalleri ise üç yıl içinde %30 oranında azaldı. Ancak bu büyük temizliğe rağmen öğrencilerin test skorlarında ve genel akademik performanslarında ‘neredeyse sıfır’ düzeyinde bir değişim gözlendi. Yani telefonu elinden almak, bilgiyi zihne yerleştirmeye tek başına yetmiyor.
Disiplin Cezalarında Beklenmedik Artış
Haberin bir diğer ilginç noktası ise disiplin süreçlerinde yaşandı. Yasakların ilk uygulandığı dönemlerde disiplin cezalarında %16’lık bir artış görüldü. Bunun temel sebebi, öğrencilerin telefonlarından kopmaya direnmesi ve yasağı delme çabaları oldu. Fakat zaman geçtikçe bu gerginlik azaldı ve okul atmosferi daha huzurlu bir hale büründü. Öğretmenler, sınıflarda dikkat dağınıklığının azaldığını ve çocukların teneffüslerde nihayet birbirlerinin yüzüne bakarak konuşmaya başladığını rapor ediyor. Sosyal etkileşim artsa da bu durumun karneye yansıması zaman alacak gibi görünüyor.
Dünya Bu Sorunu Nasıl Çözüyor?
Küresel çapta 114 farklı eğitim sistemi şu an telefon kısıtlamalarını konuşuyor. Fransa, 2018’den beri 15 yaş altına ‘dijital mola’ uygularken, Hollanda ve İtalya 2024 itibarıyla çok daha sert kurallar getirdi. İtalya’da sadece telefonlar yasaklanmakla kalmadı, kağıt ve kalemle ödev yapma dönemine geri dönüldü. Çin’de ise öğrencinin okula telefon getirebilmesi için ailesinden yazılı izin alması şart koşuluyor. Avustralya’nın ‘ilk zilden son zile kadar’ prensibi ise dünyada en çok kopyalanan modellerden biri haline geldi.
Sadece Cihazı Değil Zihni Kurtarmak Gerekiyor
Konuyla ilgili görüş bildiren Prof. Dr. Tuncay Dilci, meselenin sadece fiziksel bir cihazı toplamak olmadığını vurguluyor. Dilci’ye göre, çocukların zihinsel dünyası artık devasa bir dijital ekosistemin parçası haline gelmiş durumda. Telefonu elinden alsanız bile öğrencinin zihnindeki ‘sürekli uyarılma’ alışkanlığı devam ediyor. Eğer çocuk ders dinlerken hala bir sonraki oyunun veya sosyal medya bildiriminin hayalini kuruyorsa, yasağın etkisi sınırlı kalıyor. Bu noktada ailelere büyük iş düşüyor; sadece okullarda değil, evlerde de teknolojiyle sağlıklı bir ilişki kurma bilinci aşılanmalı. Aksi takdirde yasaklar sadece birer ‘iletişim kesicisi’ olmaktan öteye gidemiyor.
