Orhan Kaya
Tarihin Tozlu Raflarından Çıkan Şehadet Belgesi
Türk tarihinin efsanevi isimlerinden biri olan Nene Hatun, vefatının 71’inci yılında Erzurum’da düzenlenen özel bir programla anıldı. Erzurum Kalkınma Vakfı (ERVAK) ile Erzurum Lisesi ve Nene Hatun Kız Anadolu Lisesi’nin ortaklaşa düzenlediği törende, tarihçi Akın Aktaş yıllardır doğru bilinen bir yanlışı belgeleriyle ortaya koydu. Aktaş’ın yaptığı titiz araştırmalar sonucunda, Nene Hatun’un çocuklarına dair ulaşılan yeni bilgiler, tarih meraklıları ve vatandaşlar arasında büyük yankı uyandırdı.
Halk arasında yaygın olan ‘Nene Hatun’un iki çocuğu Çanakkale’de şehit oldu’ bilgisinin aslında gerçeği yansıtmadığı açıklandı. Arşiv belgelerini tek tek inceleyen Aktaş, Nene Hatun’un oğlu Abdurrahman’ın 1914 yılında Çanakkale’de değil, Doğu Cephesi’nde vatan toprağını savunurken şehit düştüğünü tespit etti. 9’uncu Kolordu bünyesinde görev yapan Abdurrahman’ın şehadet tarihinin resmi kayıtlara 1914 olarak geçtiği belirtilirken, bu keşif Nene Hatun’un aile tarihindeki eksik parçaları tamamlamış oldu.
İlk Yılın Annesi Nene Hatun’un Bilinmeyen Görüntüleri
Anma töreninde en dikkat çeken anlardan biri de Nene Hatun’un 1952 yılına ait orijinal video görüntülerinin paylaşılması oldu. TRT arşivlerinden çıkarılan ve dijital ortama aktarılan görüntülerde, 93 Harbi’nin kahramanı Nene Hatun’un 30 Ağustos Zafer Bayramı kutlamalarına ve Aziziye Tabyası’nın açılış törenine katıldığı görülüyor. Görüntülerde, askeri ve mülki erkanın o dönem hayatta olan efsane ismin elini öptüğü anlar, salondakilere duygusal dakikalar yaşattı.
Nene Hatun’un sadece bir savaş kahramanı olmadığını, aynı zamanda toplumsal bir simge olduğunu vurgulayan tarihçi Aktaş, onun 5 Mayıs 1955 tarihinde Türkiye’de seçilen ‘İlk Yılın Annesi’ olduğunu hatırlattı. Hayatının son yıllarında Orgeneral Nurettin Baransel’in desteğiyle ekonomik zorluklardan kurtulan ve Üçüncü Ordu’nun Ninesi seçilen kahraman Türk kadınının, devletin ve milletin şefkatli kollarında son nefesini verdiği vurgulandı.
Aziziye Tabyası’ndan Sonsuzluğa Uzanan Bir Ömür
1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı sırasında henüz genç bir anne olan Nene Hatun’un, ‘Bebeğim annesiz büyür ama vatansız büyüyemez’ diyerek kundaktaki yavrusunu bırakıp cepheye koşması, Anadolu direnişinin en güçlü sembollerinden biri olmaya devam ediyor. 1 Temmuz 1854’te Erzurum’un Pasinler ilçesinde doğan ve 101 yıllık ömrüne koca bir tarih sığdıran Nene Hatun, 22 Mayıs 1955’te zatürre nedeniyle hayata gözlerini yummuştu.
Bugün Erzurum’un bağrında, kahramanlık destanını yazdığı Aziziye Tabyaları’nda istirahat eden Nene Hatun için düzenlenen tören, Halk Ozanı Fuat Çerkezoğlu’nun okuduğu duygu yüklü şiirle son buldu. Tarihçi Akın Aktaş’a sunulan plaketle taçlanan bu anlamlı gün, genç nesillere milli bilincin ve vatan sevgisinin ne denli büyük fedakarlıklar üzerine inşa edildiğini bir kez daha kanıtladı.
