Milli Mücadelenin Seyrini Değiştiren Tarihi Adım
Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşları, Osmanlı topraklarının işgal edilmeye çalışıldığı zorlu bir dönemde, 23 Temmuz 1919 tarihinde Erzurum Kongresi’ni toplayarak bağımsızlık mücadelesinin en kritik adımını attı. Doğu vilayetlerindeki Ermeni tehditleri ile Karadeniz bölgesindeki Rum Pontus iddialarına karşı tedbir amacıyla toplanan kongre, bölgesel nitelikte başlasa da tüm yurdu kapsayan kararlarıyla ulusal bir kimlik kazandı.
“Vatan Bir Bütündür Parçalanamaz” Kararlılığı
Milletin hür iradesiyle gerçekleştirilen bu tarihi buluşmada, Türk milletinin var olma azmi tüm dünyaya ilan edildi. Kongrede alınan “Milli sınırlar içinde vatan bölünmez bir bütündür, parçalanamaz” kararı, kurtuluş mücadelesinin temel felsefesini oluşturdu. Gazi Mustafa Kemal, kongrenin kapanışında yaptığı konuşmada bu buluşmayı tarihin ender ve büyük bir eseri olarak nitelendirerek, Türkiye Cumhuriyeti’nin temellerinin burada atıldığını vurguladı.
Atatürk’ün Sivil Olarak İlk Büyük Faaliyeti
Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mevlüt Yüksel, kongrenin tarihi önemine değinerek, Mustafa Kemal Paşa’nın resmi görevinden 7-8 Temmuz 1919’da istifa ettiğini belirtti. Yüksel, bu kongrenin Atatürk’ün sivil kimliğiyle gerçekleştirdiği ilk büyük faaliyet olduğunu ve Kazım Karabekir Paşa’nın büyük desteğiyle Erzurum’da bu çalışmaların yürütüldüğünü ifade etti.
Tarihi Kongrede Alınan Kararların Esasları
Toplam 14 gün süren ve 57 delegenin katılımıyla düzenlenen kongrede, manda ve himayenin kesinlikle kabul edilemeyeceği vurgulandı. Hristiyan azınlıklara siyasi hakimiyeti ve sosyal dengeyi bozacak imtiyazların verilemeyeceği karara bağlanırken, vatanın bağımsızlığını korumak şartıyla dış yardımların kabul edilebileceği belirtildi. Ayrıca Şarki Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti adı altında tüm bölgesel dernekler tek bir çatı altında birleştirildi.
Kaynak: Aa
