Osman Pınarbaşı
Denizlerin Sessiz Katili Hayalet Ağlar Temizleniyor
Denizlerimizin dibinde yıllardır biriken ve balıkçılar tarafından ‘hayalet ağ’ olarak adlandırılan terk edilmiş av araçları, su altı yaşamı için en büyük tehditlerden biri haline gelmişti. 2014 yılında başlatılan ‘Denizlerin Terkedilmiş Av Araçlarından Temizlenmesi Projesi’ ile bu sessiz katillere karşı verilen mücadelede kritik bir eşik aşıldı. Bugüne kadar tam 805 milyon metrekarelik sucul alan mercek altına alındı ve taranan bu devasa alanda ekosistemi nefessiz bırakan tonlarca malzeme gün yüzüne çıkarıldı.
Son 11 yıllık süreçte denizlerden yaklaşık 3 milyon metrekare hayalet ağ temizlendi. Bu temizlik operasyonunun sadece çevresel bir faaliyet olmadığını, aynı zamanda bir yaşam mücadelesi olduğunu gösteren rakamlar ise oldukça çarpıcı. Yapılan çalışmalar sayesinde, ağlara takılarak can vermesi beklenen yaklaşık 10 milyon deniz canlısının ölümü engellendi. Bu rakam, denizlerdeki biyolojik çeşitliliğin korunması adına paha biçilemez bir kazanım olarak kayıtlara geçti.
2025 Yılında Denetimler ve Müdahale Katlanarak Arttı
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın son verileri, mücadelenin her geçen yıl daha da sertleştiğini gösteriyor. Sadece geçtiğimiz yıl 438 milyon metrekare alan taranırken, bu taramalar sonucunda 416 bin metrekare hayalet ağ ve 32 binden fazla av aracı sudan temizlendi. Bu operasyonlar neticesinde 1 milyon 448 bin sucul canlının daha hayatı kurtarıldı. Ancak mücadele sadece temizlikle sınırlı kalmadı; denetim ayağında da çok sıkı bir takip yürütüldü.
2025 yılı içerisinde toplam 207 bin 371 denetim gerçekleştirilerek kural tanımaz avcılığa geçit verilmedi. Bu denetimler sonucunda 550 ton su ürününe, 2 bin 394 av aracına ve kuralları ihlal eden 84 balıkçı gemisine el konuldu. Bu sert tedbirler, deniz kaynaklarımızın sürdürülebilirliği için hayati bir bariyer oluşturuyor. Yasak avcılıkla mücadele, soframıza gelen balığın geleceğini teminat altına alıyor.
Balon Balığı Tehdidine Karşı Avcıya Destek Müjdesi
Deniz ekosistemini tehdit eden tek unsur insan eliyle bırakılan ağlar değil. İstilacı bir tür olan ve yerli balık popülasyonunu hızla tüketen balon balığına karşı da topyekün bir savaş başlatılmış durumda. 2025 yılında avlanan 291 bin 547 balon balığı için balıkçılara destekleme ödemesi yapıldı. Bu destekleme modeli, hem yerel balıkçının bütçesine katkı sağlıyor hem de istilacı türlerin yayılımını engelliyor.
2020 yılından bu yana uygulanan bu stratejik teşvikler sayesinde yaklaşık 50 milyon balon balığının ekosisteme dahil olması ve diğer türleri yok etmesi engellendi. Vatandaşların denizlerdeki bu ‘temizlik’ ve ‘istila ile mücadele’ süreçlerini yakından takip etmesi, hem amatör balıkçılık kurallarına uyulması hem de ekonomik desteklerden faydalanılması açısından büyük önem taşıyor. Mavi Vatan’ın korunması, sadece bir çevre projesi değil, gelecek nesillerin gıda güvenliğinin en büyük garantisidir.
Balıklandırma Çalışmalarıyla Denizler Yeniden Canlanıyor
Temizlenen ve korunan alanların yeniden eski verimliliğine kavuşması için ‘Su Kaynaklarının Balıklandırılması Projesi’ de eş zamanlı olarak yürütülüyor. Kuluçkahanelerde büyük bir titizlikle üretilen ve ekonomik değeri yüksek olan türler, belirlenen stratejik noktalarda suya bırakılıyor. Geçtiğimiz yıl 83 milyon 746 bin 240 yavru balık deniz ve iç sularla buluşturularak su altı dünyasına can suyu verildi. Bu devasa üretim kapasitesi, ilerleyen yıllarda balık stoklarının artmasını ve tüketiciye daha uygun fiyatlı balık ulaşmasını sağlayacak stratejik bir yatırım niteliği taşıyor.
