Hakan Kara
Karaman Pazarlarında Kurban Hareketliliği Başladı
Mübarek Kurban Bayramı’na sayılı günler kala, Karaman’ın bereketli yaylalarında yetişen küçükbaş ve büyükbaş hayvanlar yavaş yavaş görücüye çıkmaya başladı. Vatandaşın cebini düşünen, üreticinin alın terini bilen bir muhabir olarak pazarın nabzını tutmaya devam ediyorum. Ancak kurbanlık seçimi sadece fiyattan ibaret değil. İbadetin usulüne uygun yerine getirilmesi için seçilen hayvanın belli şartları taşıması gerekiyor. Hatalı bir seçim hem maddi kayba yol açabilir hem de yapılan ibadete gölge düşürebilir.
Hangi Hayvanlar Kurbanlık Vasıf Taşır?
Pazara her giren hayvan kurbanlık niyetine kesilemez. İslam fıkhına göre kurban olarak ancak koyun, keçi, sığır, manda ve deve türünden hayvanlar kesilebilir. Bu hayvanlar dışında, ne kadar besili olursa olsun kümes hayvanlarından ya da av hayvanlarından kurban olmaz. Özellikle büyükbaş alırken sığır ve manda ayrımına dikkat edilmeli, her iki grup da kurban ibadeti için uygundur. Karaman genelinde en çok tercih edilen koyun ve keçi gibi küçükbaş hayvanlar ise yine bu listenin başında yer alıyor.
Yaş Sınırı: Kapak Atma Meselesi Nedir?
Hayvanın cüssesi bazen aldatıcı olabilir. Kurbanlıkta asıl olan kameri yıl esasına göre belirlenen yaş sınırıdır. Bir devenin kurban edilebilmesi için en az 5 yaşını doldurmuş olması şarttır. Sığır ve mandalarda ise bu sınır 2 yaştır. Halk arasında ‘kapak atma’ olarak bilinen ön dişlerin değişmesi, hayvanın yaşını belirlemede en büyük yardımcıdır. Küçükbaşlarda durum biraz daha farklı. Koyun ve keçinin 1 yaşını doldurması istenirken, eğer bir koyun 6 ayını tamamlamışsa ve annesi gibi iri, gösterişli duruyorsa kurban edilebilir. Ancak keçide böyle bir esneklik yoktur, mutlaka 1 yaşını doldurması gerekir.
Hisse Paylaşımı ve Ortaklık Kuralları
Büyükbaş kurbanlıklarda en çok kafa karıştıran konulardan biri de ortaklık yapısıdır. Deve, sığır ve manda gibi büyükbaş hayvanlar en fazla 7 kişiye kadar ortaklaşa kesilebilir. Burada kritik olan nokta, tüm ortakların niyetinin ibadet olmasıdır. Eğer içlerinden biri sadece et almak niyetiyle ortaklığa girerse, diğerlerinin kurbanı da riske girer. Küçükbaşlarda ise ortaklık söz konusu değildir; bir koyun veya keçi sadece bir kişi adına kurban edilir. Aile fertleri arasında da olsa küçükbaş hayvanın hisselere bölünmesi caiz görülmemektedir.
Fiziksel Kusurlar İbadete Engel mi?
Kurbanlık hayvanın sağlıklı olması, azalarının tam olması şarttır. Pazarda kurbanlık seçerken gözle kontrol çok önemlidir. Bir gözü kör olan, yürüyemeyecek kadar topal veya zayıf olan hayvanlar kurbanlık listesinden çıkarılmalıdır. Boynuzlarının birinin veya ikisinin kökten kırık olması, kulaklarının yarısından fazlasının kesik olması veya memelerinin yarısının olmaması kurbana engel teşkil eder. Ancak hayvanın boynuzunun bir kısmının kırık olması veya kulağının delik olması gibi küçük kusurlar engel sayılmayabilir. Son olarak, etinden veya hizmetinden daha iyi yararlanmak için kısırlaştırılmış/iğdiş edilmiş hayvanların kurban edilmesinde dini bir sakınca bulunmamaktadır.
