Lale Çetin
Plajda Şok Eden Görüntüler: Tatilciler ve İş Makineleri Yan Yana
Antalya’nın dünyaca ünlü simgesi, 7 kilometrelik inci gerdanlığı Konyaaltı Sahili’nde bugünlerde tatil huzuru yerini büyük bir şaşkınlığa bıraktı. Konyaaltı Beach Park’tan Serbest Bölge’ye kadar uzanan devasa sahil bandında, sezon hazırlığı adı altında yürütülen çalışmalar sınırları aşmaya başladı. Sahilde güneşlenen turistlerin sadece birkaç metre ötesinde manevra yapan ağır tonajlı iş makineleri, hem çevre sakinlerinin hem de uzmanların tepkisini çekiyor. 5 yıldızlı otellerin önünden belediye iştiraklerine ait plajlara kadar yayılan bu hummalı inşaat süreci, kamuya açık olması gereken kıyıların nasıl bir ‘şantiye’ alanına dönüştüğünü gözler önüne seriyor.
‘Ecrimisili Öderim, İşgal Ederim’ Anlayışı mı?
Kıyıların korunması ve halkın kullanımına açık kalması konusunda uyarılarda bulunan Antalya Barosu Çevre Kurulu Başkanı Avukat Duygu Kozanoğlu, kıyılardaki ‘ceza ödeme’ sisteminin nasıl suistimal edildiğine dikkat çekiyor. İşletmelerin kıyıları mülkiyetindeymiş gibi düzenleme yapma hakkına sahip olmadığını belirten Kozanoğlu, ‘ecrimisil’ yani haksız işgal tazminatının bir kullanım hakkı değil, aksine bir ceza olduğunu vurguluyor. Ancak bugün sahil bandında görülen tablo, birçok işletmenin bu cezayı peşinen kabul ederek ‘yasal kılıf’ altında işgallerini genişlettiğini gösteriyor. Daha fazla şezlong, daha büyük barlar ve daha fazla ticari alan için doğal kumluk tepelerin tahrip edilmesi, Antalya’nın geleceğini tehdit eden bir rant krizine dönüşmüş durumda.
Ekosistem ve Can Güvenliği Tehdit Altında
Olayın sadece bir görüntü kirliliği olmadığını, sahildeki ağır makinelerin toprağın yapısını kalıcı olarak bozduğunu belirten Çevre Mühendisi Doç. Dr. Güray Doğan, toprağın sıkışmasının biyoçeşitlilik üzerindeki yıkıcı etkilerine dikkat çekiyor. Sıkışan kumlar süzme yeteneğini kaybediyor ve tuzlu su girişine neden olarak kıyı florasını öldürüyor. Daha da önemlisi, hala doğal yapısını korumaya çalışan bu sahile yumurta bırakmaya gelen deniz kaplumbağaları, ışık ve gürültü kirliliğinin ortasında hayatta kalma mücadelesi veriyor. Vatandaşın denize girdiği saatlerde çalışan ağır iş makineleri ise sadece ekosistemi değil, doğrudan insan hayatını ve can güvenliğini de hiçe sayıyor.
Sözleşmedeki 6 Metrekare Kuralı Nasıl Deliniyor?
Konyaaltı Sahili’ndeki en büyük ihlallerden biri de yapılaşma sınırları üzerinde yaşanıyor. Normal şartlarda işletmelerin 6 metrekarelik portatif yapılar kurma izni bulunurken, sahilde mantar gibi türeyen devasa betonarme yapılar ve devasa barlar, ‘vatandaşın sahile erişim hakkını’ gasp ediyor. Halkın ücretsizce yürümesi ve denize ulaşması gereken alanlar, ticari işletmelerin duvarlarıyla örülüyor. Uzmanlar, sahildeki bu kontrolsüz büyümenin bilimsel bir çevresel etki değerlendirmesi (ÇED) yapılmadan sürdürülmesinin, Konyaaltı’nda telafisi imkansız bir kıyı erozyonuna kapı araladığı konusunda hemfikir. Vatandaşlar ise şu soruyu soruyor: ‘Sahil bizim mi, yoksa iş makinelerinin mi?’
