Recep Alçın
Bölgesel gerilimlerin ve diplomatik denklemlerin sivil havacılık üzerindeki doğrudan etkileri, bazen beklenmedik rotaların ve zorunlu bekleyişlerin hikayesine dönüşüyor. İran hava sahasının güvenlik gerekçesiyle kapatılmasının ardından komşu ülkede mahsur kalan Pegasus Havayolları ekipleri, günler süren belirsizliğin ve yürütülen titiz operasyonun ardından vatan toprağına ayak bastı. Pazar günü gerçekleşen bu kritik tahliye operasyonu, lojistik bir başarının ötesinde, her bir personelin güvenliğinin önceliklendirildiği kurumsal bir refleksin sonucu olarak kayıtlara geçti.
Edinilen bilgilere göre, Tahran’da bekletilen uçuş ekipleri için diplomatik ve lojistik tüm kanallar en üst düzeyde seferber edildi. Uçuşların askıya alınması nedeniyle havayoluyla dönme imkanı kalmayan ekipler, havayolu şirketi tarafından kendilerine tahsis edilen özel araçlarla karayolu üzerinden uzun bir yolculuğa çıktı. Tahran’dan başlayan bu zorlu yolculuk, Van’ın Saray ilçesinde bulunan ve Türkiye ile İran arasındaki en modern geçiş noktalarından biri olan Kapıköy Sınır Kapısı’nda güvenli bir şekilde son buldu. Türkiye tarafına geçen ekiplerin genel sağlık durumlarının son derece iyi olduğu ve tedbir amaçlı olarak geceyi dinlenmek üzere Van’da geçirdikleri öğrenildi.
Havacılık Diplomasisi ve Bakanlığın Koordinasyonu
Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, krizin başından itibaren süreci yakından takip ederek kamuoyunu düzenli olarak bilgilendirmişti. Bakan Uraloğlu, İran’da hem Türk Hava Yolları hem de Pegasus Havayolları’na ait uçakların yerde bekletildiğini, ancak temel önceliğin buradaki personel ve uçuş ekiplerinin güvenli bir şekilde Türkiye’ye nakli olduğunu vurgulamıştı. Uluslararası kriz anlarında sivil havacılık protokolleri gereği, yerdeki personelin tahliyesi için devletlerarası özel izinler ve lojistik koridorlar oluşturulması gerekmektedir. Bu süreçte Türk makamlarının İranlı yetkililerle yürüttüğü yapıcı koordinasyon, ekiplerin karayoluyla tahliyesinin önünü açan en önemli unsur oldu.
Stratejik Geçiş Noktası: Kapıköy ve Havacılık Güvenliği
Operasyonun kilit noktasında yer alan Kapıköy Gümrük Kapısı, Türkiye’nin doğuya açılan en stratejik kapılarından biri olarak bu tarihi tahliyede kritik bir rol oynadı. Coğrafi olarak zorlu bir coğrafyada yer alan ancak modernize edilen yapısıyla hızlı geçiş imkanı sunan Kapıköy, sadece ticari akış değil, bu tür acil durum tahliyelerinde de adeta bir can damarı işlevi görüyor. Van ve Tahran arasındaki bağlantıyı sağlayan en kısa kara rotası olması sebebiyle tercih edilen bu nokta, ekiplerin güvenli bölgeye en hızlı şekilde ulaşmasını sağladı.
Havacılık dünyasında bir ülkenin hava sahasını kapatması, genellikle NOTAM (Notice to Air Missions) adı verilen uluslararası bildirilerle tüm dünyaya duyurulur. Bu tür olağanüstü durumlarda, havacılık şirketleri personelin psikolojik ve fiziksel bütünlüğünü korumak adına standart operasyon prosedürlerini (SOP) devreye sokar. Van’da geceyi geçiren Pegasus ekiplerinin, kapsamlı sağlık kontrollerinin ardından ailelerine kavuşmak üzere İstanbul’a transfer edilmeleri planlanıyor. Bu süreç, Türkiye’nin bölgesel krizlerde kendi vatandaşını ve personelini hiçbir şart altında yalnız bırakmama kararlılığını bir kez daha gözler önüne serdi.
