İçişleri Bakanlığı’nın verilerine göre Türkiye’deki ateşli silahlı olayların büyük bir bölümünde ruhsatsız silahlar kullanılıyor. Bakanlık, yaklaşık üç yıldır bu illegal silahlanmaya karşı operasyonlarını kesintisiz sürdürürken, sosyal medya ağları üzerinden yürütülen ruhsatsız silah ticaretinin önüne geçilmeye çalışılıyor. Dijital platformlarda kurulan ve binlerce üyesi bulunan gruplarda, alıcı ve satıcıların özel mesajlar üzerinden anlaşarak elden teslimat gerçekleştirdikleri belirlendi.
Sosyal Medya Devlerinin Aldığı Önlemler Ve Kısıtlamalar
Meta çatısı altındaki Facebook, Instagram, WhatsApp, Messenger ve Threads gibi mecralarda silah ile mühimmat ticaretini teşvik eden paylaşımlar ve reklamlar tamamen yasaklanmış durumda. Şirket, BBC Türkçe tarafından iletilen yasa dışı Facebook gruplarına yönelik içerik temizleme çalışmalarını tamamladığını açıkladı. Şanlıurfa ve Kahramanmaraş şehirlerindeki okul saldırılarının ardından Adalet Bakanlığı, siber suçlarla mücadele ekiplerine dijital platformlardaki zararlı içeriklere karşı önlem alma talimatı verdi. Bu kapsamda, Temmuz ayında yaklaşık 200 bin üyesi olan bir Facebook grubu ile bazı Telegram kanallarının kapatıldığı tespit edildi.
Kripto Para Ve Jargon İle Takibi Zorlaştırıyorlar
Marmara Üniversitesi Adli Bilişim Uzmanı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, kapatılan yasa dışı sayfaların farklı isimlerle hızla yeniden açılabildiğine dikkat çekiyor. Güvenlik açıklarından yararlanan yasa dışı satıcıların, engelleri aşmak için özel bir jargon kullandıklarını belirten Kırık, ödemelerin nakit ya da kripto paralarla yapılması nedeniyle takibin zorlaştığını ifade etti. Ayrıca yasal av bayilerinin internette sadece reklam yapabildiğini ancak satış yapamadığını aktaran Kırık, her türlü yasa dışı ticaretin döndüğü dark web ortamında anonim kimlikler yüzünden IP tespitinin yapılamadığını vurguladı.
Telegram Tarafından Yapay Zeka Desteğiyle Müdahale
Telegram platformu da geçmişte yasa dışı silah ticareti için sıkça kullanılan ağlar arasındaydı. Platformun kurucusu Pavel Durov’un Fransa’da adli makamlarca gözaltına alınmasının ardından içerik denetimleri sıkılaştırıldı. Telegram yetkilileri, yapay zeka destekli denetim araçları ve insan moderatörlerle her gün milyonlarca aykırı içeriği temizlediklerini belirtiyor. Yapılan araştırmalarda, daha önce faal olan bazı kanalların kapatıldığı görülürken Europol da yapay zekanın silaha erişimi kolaylaştırabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.
Cezalar Artırıldı Ancak İnfaz İndirimleri Tartışılıyor
Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre silah ruhsatı alabilmek için 21 yaşını doldurmak, temiz bir sicile sahip olmak ve akıl sağlığı raporu sunmak gerekiyor. 6136 sayılı kanunda 2024 yılında yapılan değişiklikle ruhsatsız silah bulundurmanın cezası iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası olarak güncellendi. Akdeniz Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Dr. Özgür Aydın, bu yeni sınır sayesinde sanıkların tutuklu yargılanmasının önünün açıldığını ancak infaz kanunundaki indirimlerin cezasızlık algısı yaratabildiğini ifade etti. Aydın ayrıca, 3D yazıcılarla üretilen silah parçalarının da artık bu kapsamda değerlendirildiğini aktardı. Kanun kapsamında silah kaçakçılığı yapanlara ise beş yıldan 12 yıla kadar hapis cezası uygulanıyor.
Operasyonlarda Ele Geçirilen Silah Sayısı Açıklandı
Emniyet güçlerinin yürüttüğü çalışmalarda 2025 yılında 110 binden fazla ruhsatsız silah ele geçirildi. Bu silahların dağılımında 50 bin 219 tabanca, 35 bin 724 av tüfeği, 22 bin 669 kurusıkı ve 1492 uzun namlulu silah yer aldı. 120 bin şüpheli hakkında yasal işlem başlatılırken, 2026 yılının ilk çeyreğinde de 25 bin 580 ruhsatsız silahın ele geçirildiği ve 25 bin 762 kişi hakkında işlem yapıldığı kayıtlara geçti. CHP Kayseri Milletvekili Aşkın Genç, meclis konuşmasında günde ortalama 284 ruhsatsız silahın yakalandığını belirterek, artan bireysel silahlanmanın ve şiddet olaylarının önüne geçilmesi gerektiğini vurguladı.
Sanal Devriye Ve Kültürel Mücadele Önerisi
Uzmanlar, yasa dışı silah ticaretinin önlenmesi için uluslararası denetim mekanizmalarının kurulmasını, polis ekiplerinin kapalı dijital gruplarda sanal devriyeler atmasını öneriyor. Prof. Dr. Kırık, popüler kültürdeki şiddet içerikli yapımların gençleri yasa dışı gruplara yönlendirdiğine dikkat çekerek sadece cezaların artırılmasının yeterli olmadığını söyledi. Dr. Özgür Aydın ise devletin şiddetsiz bir toplumsal düzen sağlama yükümlülüğüne vurgu yaparak topyekun bir kültürel mücadelenin gerekliliğini dile getirdi.
Kaynak: Bbc
