Hatice Günaslan
ABD’nin müstakbel Tel Aviv Büyükelçisi Mike Huckabee’nin, ünlü gazeteci Tucker Carlson ile gerçekleştirdiği röportaj, Washington hattında diplomatik bir deprem etkisi yarattı. Analitik bir süzgeçten geçtiğinde, Huckabee’nin ifadeleri sadece bir müttefiki savunmanın ötesine geçerek, bölgedeki tüm jeopolitik dengeleri sarsacak nitelikte bir teopolitik ajandayı deşifre ediyor. Röportajın satır aralarında, modern uluslararası ilişkiler rasyonalitesinden ziyade, teolojik bir yayılmacılık anlayışının hakim olduğu görülüyor.
Nükleer Muamma ve Bölgesel Savaşın Eşiği
Huckabee, Carlson’ın İsrail’in nükleer programına dair sorduğu sorulara verdiği yanıtlarla, uzun süredir devam eden “nükleer belirsizlik” politikasını adeta bir kenara itti. Özellikle İsrail’in nükleer programını ABD’den “çalınan” malzemelerle geliştirdiği yönündeki ağır iddiaları reddetmek yerine, bunu bir savunma hakkı olarak niteledi. Bu durum, sadece bölgesel bir silahlanma yarışını tetiklemekle kalmaz, aynı zamanda ABD’nin kendi ulusal güvenlik prosedürlerinin nasıl bypass edildiğine dair istikbari bir soru işaretini de beraberinde getiriyor. İran’a yönelik sert söylemlerini “barış için caydırıcılık” kılıfına sokan Huckabee, aslında ABD askerlerini potansiyel bir bölgesel yangının tam ortasına itebilecek bir retoriği benimsiyor.
Ekonomik perspektiften bakıldığında, İran ile olası bir çatışmanın küresel enerji piyasalarında yaratacağı kaos ve ABD’nin bu süreçteki mali yükü, Huckabee’nin “İsrail, ABD’nin çıkarlarını koruyor” argümanını ciddi şekilde tartışmaya açıyor. 2003 Irak işgalinin “teröre karşı mücadele” olarak makyajlanması, tarihsel bir muhasebede bugün gelinen noktanın ne kadar stratejik bir hata olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
Teopolitik Yayılmacılık: İncil Referanslı Yeni Sınırlar
Haberin en çarpıcı ve belki de en tehlikeli kısmını, Huckabee’nin “Büyük İsrail” görüşüne verdiği destek oluşturuyor. Mısır’dan Irak’a, Ürdün’den Suudi Arabistan’a kadar uzanan devasa bir coğrafyanın “vadedilmiş topraklar” adı altında İsrail’e ait olduğunu savunması, modern sınır hukukunun tamamen reddedilmesi anlamına geliyor. Carlson’ın şaşkınlık dolu sorularına, “İncil böyle diyor” şeklinde yanıt vermesi, diplomatik bir temsilcinin devlet çıkarlarından ziyade teolojik bir vizyonla hareket ettiğini kanıtlıyor.
Gazze’deki insani trajediye yaklaşımı ise vicdanları sızlatan cinsten. Binlerce çocuğun öldürülmesini, “İsrail isteseydi hepsini bir günde öldürürdü” diyerek bir nevi “lütuf” gibi sunması, uluslararası hukukta soykırım ve savaş suçları bağlamında tartışılan eylemleri meşrulaştırma çabası olarak okunabilir. 14 yaşındaki çocukların militan olarak etiketlenip ölümlerinin normalleştirilmesi, bölgedeki toplumsal travmanın nesiller boyu süreceğinin acı bir göstergesi. Huckabee’nin bu radikal çıkışları, sadece Orta Doğu’da değil, ABD’nin kendi iç kamuoyunda ve küresel arenada demokratik değerler ile reelpolitik arasındaki makasın ne kadar açıldığını gözler önüne seriyor.
Sonuç olarak, Huckabee’nin çizdiği portre, bölgeye barış getirmekten ziyade, inanç temelli bir çatışma zeminini besleyen, analitik rasyonaliteden uzak ve son derece riskli bir dönemin habercisi gibi görünüyor. Bu açıklamalar, Washington’ın yeni dönemde bölgeye yönelik “tarafsız ara bulucu” rolünü tamamen yitirdiğinin en somut kanıtı olarak kayıtlara geçmiştir.
