Recep Alçın
Edirne, tarih boyunca nehirlerin bereketiyle yoğrulmuş bir kent olsa da, son günlerde Balkanlar’dan gelen yoğun yağış ve kar erimelerinin yarattığı baskıyla zorlu bir sınav veriyor. Meriç, Arda ve Tunca nehirlerinin debilerindeki ani artış, kenti yeniden su taşkını riskiyle karşı karşıya bıraktı. Özellikle Bulgaristan tarafındaki barajların doluluk oranlarının artması ve buna bağlı olarak yapılan kontrollü su salınımları, Edirne sınırındaki su yataklarının hassas dengesini bozuyor. Bölgede yaşayan vatandaşlar ve üreticiler için nehirlerin her yükselişi, geçmişteki acı sel tecrübelerini yeniden hatırlatan bir endişe kaynağı haline gelmiş durumda.
Bulgaristan’daki Barajlar ve Mevsimsel Koşullar Tehdidi Tetikliyor
Şubat ayının başından bu yana süregelen hava hareketleri, Meriç Nehri’ndeki debiyi geçtiğimiz günlerde saniyede 1257 metreküpe kadar ulaştırarak ‘turuncu alarm’ seviyesine taşımıştı. Aradan geçen kısa bir sakinlik döneminin ardından, Arda Nehri’nin Bulgaristan tarafındaki Ivaylovgrad bölgesinde debinin 424 metreküp/saniyeye fırlaması, zincirleme bir etki yaratarak Meriç’teki su seviyesini yeniden hareketlendirdi. Bugün yapılan resmi ölçümlerde Meriç’in debisi 891 metreküp/saniyeye yükselirken, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından yapılan ‘sarı alarm’ uyarısı bölgedeki tüm birimleri teyakkuza geçirdi.
Hidroloji uzmanları, nehir yataklarındaki bu dalgalanmaların sadece yerel yağışlara bağlı olmadığını, aynı zamanda havza yönetiminin ve sınır ötesi su politikasının hayati önem taşıdığını vurguluyor. Nehirlerin yatağından taşması, özellikle alçak kotlarda bulunan tarım arazileri ve hayvancılık tesisleri için ciddi bir ekonomik risk barındırıyor. Nitekim, son taşkınlarda NATO Köprüsü mevkiindeki bazı çiftlik sahiplerinin hayvanlarını traktörlerle tahliye etmek zorunda kalması, doğanın gücü karşısında her an hazırlıklı olunması gerektiğini bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu durum, bölgedeki tarımsal üretimin sürdürülebilirliği açısından da büyük bir tehdit oluşturuyor.
Kanal Edirne Projesi Felaketin Önündeki En Büyük Set
Geçmiş yıllarda Karaağaç Mahallesi’nin dünyayla bağlantısını koparan ve binlerce dekar araziyi sular altında bırakan yıkıcı taşkınlar, bu yıl DSİ’nin stratejik bir mühendislik hamlesi olan ‘Kanal Edirne’ sayesinde daha kontrollü bir şekilde yönetiliyor. 2019 yılında tamamlanan ve 7 bin 800 metrelik uzunluğuyla Meriç Nehri’ni adeta baypas eden bu kanal, kentin modern dönemdeki emniyet supabı görevini görüyor. Kanalın fonksiyonel hale gelmesiyle birlikte, yaklaşık 5 bin vatandaşın yaşadığı Karaağaç bölgesindeki can ve mal güvenliği korunurken, bölgenin can damarı olan tarım arazilerinin tamamen sulara teslim olması engellenmiş oluyor.
Ancak tehlike henüz tamamen bertaraf edilmiş değil. Meteoroloji yetkilileri, önümüzdeki günlerde beklenen olası yeni yağış dalgaları ve Balkanlar’daki hızlı kar erimelerinin nehir debilerini tekrar ‘turuncu’ hatta ‘kırmızı’ alarm seviyelerine taşıyabileceği konusunda ciddi uyarılarda bulunuyor. Edirne halkının ve özellikle nehir havzasında faaliyet gösteren üreticilerin, yetkililerden gelecek anlık bilgilendirmelere karşı dikkatli olması gerekiyor. Bu kriz süreci, sadece altyapı projelerinin değil, aynı zamanda komşu ülkelerle yürütülen su yönetimi diplomasisinin de Edirne’nin taşkın kabusunu kalıcı olarak bitirmesinde ne kadar kritik olduğunu bir kez daha kanıtlıyor.
