Türkiye En Üst Sınırdan Etkilendi
ABD Başkanı Donald Trump, Yüksek Mahkeme’nin yılın başlarında iptal ettiği gümrük vergisi uygulamasını yeniden devreye sokmak amacıyla, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 80 ülkeye en az yüzde 10 oranında ek vergi getirdi. Washington yönetimi; İngiltere, Meksika, Avrupa Birliği, Japonya, Tayvan ve Güney Kore gibi önemli ticari ortaklarına yüzde 10 ile yüzde 12,5 arasında değişen ek tarifeler uygulayacak.
Karardan etkilenen ülkeler arasında yer alan Türkiye için Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan geçmiş ikili diyaloglara rağmen en üst sınır olan yüzde 12,5 oranı belirlendi. Gıdadan elektroniğe, otomotivden hizmet sektörüne kadar geniş bir alanda geçerli olacak bu vergiler, dolar karşısında değer kaybeden Türk lirasının ekonomik gidişatına ek bir yük getirecek.
İlişkiler ve Askeri Anlaşmaların Geleceği Belirsiz
Ankara’daki NATO zirvesinde verilen samimi görüntüler, Türkiye’nin vergilerden muaf tutulacağı ya da en azından yüzde 10’luk alt sınırda kalacağı beklentisini oluşturmuştu. Ancak Türkiye’nin en üst dilime dahil edilmesiyle birlikte, iki ülke arasındaki F-35 ve S-400 taahhütlerinin gerçekleşmediği görüldü. Ayrıca ABD donanmasını kapsayan, Türkiye ile yapılması planlanan gemi üretim ve bakım anlaşmalarının bu vergi kararı sonrasında nasıl yürütüleceği henüz netlik kazanmadı.
Gerekçe ‘Zorla Çalıştırma’ Soruşturması
ABD Ticaret Temsilciliği Ofisi tarafından yürütülen incelemeler sonucunda, yaptırım uygulanan 80 ülkenin zorla çalıştırma yöntemiyle üretilen malların ithalat yasağını etkin şekilde uygulamadığı öne sürüldü. Bu soruşturmaya dayandırılan yeni tarifeler, mevcut yüzde 10’luk geçici küresel gümrük vergisi rejiminin süresinin dolmasıyla birlikte yürürlüğe girdi.
Daha önce ABD Yüksek Mahkemesi tarafından iptal edilen ve hükümeti şirketlere milyarlarca dolarlık iade yapmaya zorlayan yasal boşluklar bu kez giderildi. ABD Ticaret Temsilciliği, yeni düzenlemenin 1974 Ticaret Kanunu’nun 301. Maddesi’ne dayandırıldığını, böylece olağanüstü hal yetkilerine ihtiyaç duyulmadan kararın uygulandığını bildirdi. Bu adım, Nisan 2025’te getirilen geçici rejimin 24 Temmuz’da sona ermesi üzerine devreye alındı.
Müttefik Ülkelerden Sert Tepkiler Geliyor
ABD’nin kararına küresel ortaklardan tepkiler gecikmedi. Japonya Hükümet Sözcüsü Minoru Kihara, atılan adımı üzüntü verici olarak değerlendirdi. Avustralya Ticaret Bakanı Don Farrell, kendi ihracatlarına yönelik yüzde 12,5’lik verginin haksız olduğunu ve serbest ticaret anlaşmalarına aykırılık teşkil ettiğini belirterek iptalini talep etti. Singapur Dışişleri Bakanı Vivian Balakrishnan ise kendilerine yönelik bu uygulamanın hiçbir teknik veya ekonomik gerekçesi olmadığını ifade etti.
Kaynak: Sozcu
