Hatice Günaslan
Gizli Faturayı Kim Ödüyor?
Memlekette bazen öyle olaylar yaşanır ki, ilk bakışta sadece bir asayiş haberi gibi görünür. Ancak ekonominin nabzını tutan, çarşı pazarın dilini bilen biri olarak hemen söylerim size: Her hırsızlık, her dolandırıcılık, hele ki organize olanı, eninde sonunda vatandaşın cebine yansır. İstanbul merkezli dev bir nakliye dolandırıcılığı çetesi çökertildiğinde, “Oh be, adalet yerini buldu” deriz. Doğru, buldu. Ama o sırada kaybolan on binlerce dolarlık malın, aksayan tedarik zincirinin, güveni sarsılan esnafın faturası hâlâ ortada duruyor. Peki o faturayı kim ödüyor sanıyorsunuz?
Tedarik Zincirinin Kalbine Darbe
Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığı’nın öncülüğünde İstanbul Emniyet Müdürlüğü Asayiş Şubesi Dolandırıcılık Büro Amirliği ekipleri boşuna harekete geçmedi. İthalat ve ihracatla uğraşan firmaların ‘nakliyeci’ diye anlaştığı kişiler tarafından ürünlerinin nasıl buharlaştığına dair şikayetler, kartopu gibi büyümüştü. Sistem çok basitti, bir o kadar da sinsi: Satıcı firmalar, ürünlerini bir yerden bir yere ulaştırmak için nakliye platformlarına ilan veriyor, sonra da sahte nakliyeciler bu ilanlara dönerek anlaşma sağlıyordu. Mal, tırın dorsesine yükleniyor, sonra ne mi oluyordu? Plaka değiştiriliyor, yükler kendi depolarına indirilip, ortadan kayboluyordu. Bu, sadece bir mal çalma eylemi değil, ticaretin damarlarını kesme girişimiydi.
Esnafın Sırtına Yüklenen Maliyet
Şimdi düşünün, bir esnaf bin bir emekle ürettiği veya ithal ettiği 20 ton alüminyumu ya da 70 bin dolar değerindeki ketçapları gönderecek. Güvendiği bir nakliyeciye teslim ediyor, sonra mal kayıp. Ne oldu? Birincisi, firma büyük bir maddi zarara uğruyor. İkincisi, o malın yerine yenisini koymak zorunda kalıyor, bu da ekstra maliyet demek. Üçüncüsü, müşterilerine karşı mahcup oluyor, teslimat sözlerini tutamıyor, güven kaybediyor. Daha da kötüsü, bu tip dolandırıcılıklar arttıkça nakliye sigortaları yükseliyor, güvenlik önlemleri artırılıyor ve bunların hepsi nihayetinde ürünün maliyetine ekleniyor. Yani, raflardaki ürünlerin fiyatı, bu tip organize suçların bedelini de içinde taşıyor.
Çok Ayaklı Operasyonun Perde Arkası
Emniyet ekiplerinin titiz çalışması sayesinde, ilk aşamada 20 ton alüminyum ve 32 hurda bisikleti ‘nakliye’ bahanesiyle çalan 5 şüpheli kıskıvrak yakalandı ve tutuklandı. Ancak olayın sadece İstanbul ile sınırlı olmadığı kısa sürede anlaşıldı. Soruşturmayı derinleştiren ekipler, çetenin izini İstanbul’dan Aksaray’a, Konya’dan Bursa’ya, Kocaeli’den Gaziantep’e kadar tam altı farklı ilde sürdü. 27 Mart’ta düzenlenen eş zamanlı operasyonlarla dokuz şüpheli daha yakalandı. Aksaray’daki depoda bulunan 70 bin dolarlık ketçap da ele geçirildi. Bu, sadece bir ürün değil, bir zincirin kopuşu demekti. Sonrasında adliyeye sevk edilen şüphelilerden üçü daha tutuklanırken, altı kişi adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Üç şüphelinin de farklı suçlardan cezaevinde olduğu ortaya çıktı. Güvenlik kameralarının kaydettiği o görüntüler, aslında ticaretin kalbine saplanan bir hançerin de belgesiydi.
Ekonomik İstikrar ve Güven İçin Mücadele
Bu operasyonlar sadece hırsızları yakalamakla kalmıyor, aynı zamanda ticari hayatın sağlıklı akışını sağlamak, dürüst esnafın hakkını korumak ve en önemlisi, o gizli faturanın vatandaşın cebine daha az yansıması için hayati bir önem taşıyor. Çünkü ekonomik düzenin temeli güvendir. Güven sarsıldığında, maliyetler artar, büyüme yavaşlar. İşte bu yüzden, bu tür çetelerin kökünü kazımak, ekonominin kendisini korumakla eşdeğerdir. Görünen o ki, çetelerin elinden kurtarılan her ketçap kolisi, her alüminyum levha, aslında hepimizin ortak bütçesine bir nebze de olsa nefes aldırıyor.
