Barış Kocabaş
Yurtdışı Hayali Kurarken Vurguncuların Hedefi Olmayın
Geleceğini yurtdışında kurmak isteyen binlerce öğrenci ve aileleri, son dönemde dijital dünyanın karanlık yüzüyle karşı karşıya. Siber dünyada kol gezen ‘diploma fabrikaları’ ve sözde eğitim danışmanlığı şirketleri, göz boyayan reklamlarla gençlerin hayallerini ve paralarını çalıyor. Yükseköğretim Kurulu (YÖK), bu konuda son yılların en sert uyarısını yaparak vatandaşları uyanık olmaya çağırdı. Eğer bir kurum size ‘sınavsız denklik’ veya ‘garantili diploma’ vaat ediyorsa, büyük bir dolandırıcılık sarmalının tam ortasında olabilirsiniz.
Reklamlardaki ‘Denklik Garantisi’ Yalanına Dikkat
Özellikle sosyal medya platformlarında karşınıza çıkan ‘YÖK onaylı’, ‘%100 denklik garantili’ ya da ‘sınavsız denklik’ gibi ibareler, aslında profesyonelce hazırlanmış birer oltadan ibaret. YÖK, hiçbir üniversite veya program için önceden böyle bir garanti verilmesinin hukuken mümkün olmadığını açıkça belirtiyor. Bu tür ilanlar, genellikle hiçbir akademik karşılığı olmayan ve kamuoyunda ‘diploma fabrikası’ olarak adlandırılan tabela üniversiteleri tarafından kullanılıyor. Parayı verdiğinizde elinize geçen o kâğıt parçası, Türkiye’ye döndüğünüzde hiçbir kapıyı açmadığı gibi, ödediğiniz binlerce doların da buhar olup uçmasına neden oluyor.
E-Devlet Üzerinden Sorgulamadan Adım Atmayın
Teknoloji çağında bu tuzaklara düşmemenin en güvenli yolu, devletin sunduğu dijital doğrulama sistemlerini kullanmaktır. Tercih etmeyi düşündüğünüz üniversitenin Türkiye’de geçerliliği olup olmadığını anlamak için e-Devlet Kapısı üzerindeki ‘Okul Tanıma Belgesi Sorgulama’ hizmetini mutlaka kullanmalısınız. Eğer aradığınız kurum burada çıkmıyorsa, bu durum o okulun YÖK tarafından tanınmadığına dair en büyük işarettir. Listenin dışında kalan kurumlar için ‘belki ileride tanınır’ diyerek risk almak, yıllar süren emeğinizin ve maddi birikiminizin çöp olmasıyla sonuçlanabilir.
‘Okul Tanıma’ ve ‘Denklik’ Farkını Bilmeyen Yanıyor
Hukuki süreçlerde en çok kafa karışıklığı yaratan ve dolandırıcıların istismar ettiği nokta ‘tanıma’ ve ‘denklik’ kavramları arasındaki ince çizgidir. Tanıma, o okulun varlığının YÖK tarafından resmen kabul edilmesidir. Denklik ise mezun olduktan sonra aldığınız eğitimin Türkiye’deki karşılığına eşdeğer olup olmadığının incelenmesidir. Bir okulun tanınıyor olması, diplomanıza otomatikman denklik verileceği anlamına gelmez. Ancak okul tanınmıyorsa, denklik alma ihtimaliniz sıfırdır. Bu ayrımı bilmeyen adaylar, danışmanlık şirketlerinin ‘okul tanınıyor, sorun yok’ sözlerine kanarak büyük bir yanılgıya düşüyor.
Aracı Kurumlara ve Danışmanlara Kanmayın
Piyasada ‘YÖK ile aramız iyi’, ‘Dosyanızı Ankara’da hızlandırırız’ diyen ve kendisini nüfuzlu gösteren şahıslara karşı çok dikkatli olunmalıdır. YÖK’ün Ankara dışında hiçbir şubesi, yetkili birimi veya anlaşmalı olduğu bir danışmanlık kuruluşu bulunmuyor. Denklik süreci tamamen bireysel başvurular üzerinden ve resmi mevzuat çerçevesinde yürür. Süreci hızlandıracağını iddia ederek sizden ek ücret talep eden kişi veya kurumlar, doğrudan nitelikli dolandırıcılık suçu işlemektedir. Resmi kaynaklar dışındaki hiçbir beyana itibar etmeyin, geleceğinizi siber dolandırıcıların eline bırakmayın.
