Nuran Kocadağ
Görünmez Tehlike: Odadaki Sessizliğin Ardındaki Dünya
Hepimiz aynı manzaraya şahidiz; çocuklarımız ellerinde birer tablet veya telefonla saatlerce sessizce oturuyorlar. Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda, evlatlarımız ‘güvende’ ve gözümüzün önünde görünüyor. Ancak Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin’in de vurguladığı gibi, fiziksel olarak odalarında oturan o çocukların zihni, aslında dünyanın öbür ucundaki bir şiddet anlatısına, yalnızlık kültürüne veya bir intikam fantezisine temas ediyor olabilir. İletişim Başkanlığı’nda düzenlenen panelde dile getirilen bu gerçekler, modern ebeveynliğin en büyük sınavını gözler önüne seriyor.
Eskiden bir çocuğun derdini yüzünden, arkadaş çevresinden veya okulun koridorlarındaki tavırlarından anlamak çok daha kolaydı. Bugün ise çocuklarımız iki ayrı dünyada yaşıyor. Sınırlarını göremediğimiz, dilini tam çözemediğimiz ve kurallarını küresel devlerin algoritmalarının belirlediği bu dijital evren, çocuklarımızı bizden daha iyi tanıyor olabilir. Bakan Tekin, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş’taki acı okul saldırılarını hatırlatarak, bu trajedilerin arkasındaki dijital kırılmaları okumamız gerektiğinin altını çiziyor.
Algoritmaların Elindeki Savunmasız Yolculuk
Dijital dünya kuşkusuz büyük imkanlar sunuyor; ancak her fırsat yanında yeni bir riski de getiriyor. Bilgiye erişimin bu kadar kolaylaştığı bir çağda, zararlı içeriklere ulaşmak da bir o kadar zahmetsiz hale geldi. Çocukların merak duygusu, algoritmaların elinde bir kapıdan diğerine savrulan savunmasız bir yolculuğa dönüşmüş durumda. Karşımızdaki tablo artık sadece ‘klasik güvenlik’ önlemleriyle, yani sadece interneti kapatarak veya filtre koyarak çözülebilecek bir durum değil.
Okul saldırılarından akran zorbalığına kadar pek çok sorunun temelinde sosyal izolasyon, aile içi kopukluklar ve dijital platformlarda kurulan sahte aidiyet bağları yatıyor. Bakan Tekin, çocuklarımızı bu dijital mecralardan tamamen koparmak yerine, onlara bu dünyada nasıl bir ‘istikamet’ kazanacaklarını öğretmemiz gerektiğini savunuyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ile hedeflenen ‘iyi insan’ profilinin, bu dijital fırtınada en güçlü sığınak olacağı belirtiliyor.
Korku Değil Güven Dili: Çocuğunuz Size İnanmalı
İletişim Başkanı Burhanettin Duran’ın değindiği nokta ise ebeveyn-çocuk ilişkisindeki o kritik denge üzerine kurulu. Dijital dünyada çocukları korumanın yolu, onları baskı altına almaktan değil, onlarla ‘güven dili’ üzerinden bağ kurmaktan geçiyor. Eğer bir çocuk internette karşılaştığı bir zorbalığı veya kendisini rahatsız eden bir içeriği ailesine anlatmaktan korkuyorsa, işte o zaman asıl tehlike başlıyor demektir.
Duran, dijital okuryazarlığın sadece teknik bir bilgi değil, bir yaşam becerisi olduğunu ifade ediyor. Çocuklarımıza gördükleri her hesabın güvenilir, her paylaşımın masum olmadığını öğretmek zorundayız. Denetim elbette önemli ancak bu denetim bir ‘polis’ edasıyla değil, bir ‘rehber’ şefkatiyle yapılmalı. Anlam ve hedef duygusu güçlü olan bir gencin, dijital dünyanın karanlık dehlizlerine kapılma ihtimali çok daha düşüktür. Unutmayalım ki; çocuklarımız bizden korktukları için değil, bize güvendikleri için konuşmalıdır.
