Faruk Hakyemez
Toprağın Altındaki Dev Uyandı Mı?
Türkiye’nin deprem gerçeği her geçen gün yeni verilerle yüzümüze çarparken, bu kez gözler Güneydoğu Anadolu’ya çevrildi. Şırnak ve çevresinde yaşayan vatandaşların güvenliğini yakından ilgilendiren devasa bir araştırma başlatıldı. İçişleri, Enerji ve Sanayi bakanlıklarının desteğiyle yürütülen projede, 14 farklı üniversiteden gelen 100 bilim insanı adeta bir dedektif gibi toprağın altındaki ipuçlarını sürüyor. Amaç sadece bilimsel bir veri toplamak değil, o bölgede yaşayan insanların yarın yatağına huzurla girmesini sağlamak.
Cizre ve Kasrik Hattında Derin İnceleme
Prof. Dr. Hasan Sözbilir liderliğindeki ekip, Kasrik beldesi ile Şırnak-Cizre kara yolu üzerinde 20 metre uzunluğunda devasa hendekler açtı. Bu hendekler sıradan birer çukur değil; yerin 3 metre altına inerek geçmiş bin yılların kaydını tutan birer hafıza kartı niteliği taşıyor. Uzmanlar, Cizre Fay Hattı’nın son 6 bin yıllık karnesini çıkartıyor. Elde edilen ilk bulgular ise oldukça çarpıcı. Milattan önce 4 bin yılına kadar uzanan medeniyet izlerinin yanında, binalardaki yıkımların doğrudan deprem kaynaklı olup olmadığı mercek altına alınıyor.
Altı Bin Yılda Üç Büyük Deprem İzine Rastlandı
Araştırma ekibinin hendeklerde yaptığı incelemeler, Cizre Fay Hattı üzerinde son 6 bin yıl içerisinde 3 büyük deprem yaşandığını ortaya koydu. Şimdi herkesin aklındaki o kritik soru soruluyor: Bu depremler ne sıklıkla gerçekleşiyor? Son büyük sarsıntı üzerinden ne kadar zaman geçti ve bir sonraki için ne kadar vaktimiz var? Bilim insanları, topraktan aldıkları karbon 14 örneklerini TÜBİTAK laboratuvarlarına gönderdi. Bu örneklerin analiz edilmesiyle birlikte bölgenin deprem takvimi netleşecek. Sonuçların 4-5 ay içinde çıkması bekleniyor.
Sadece Şırnak Değil Tüm Bölgeyi İlgilendiriyor
Çalışmalar Cizre ile sınırlı kalmıyor. Ekip, önümüzdeki günlerde Şirvan hattına geçerek orada da benzer hendekler açacak. Silopi’den Beytüşşebap’a kadar geniş bir hattın deprem tehlikesini belirlemek, o bölgelerdeki yeni yapılaşmanın nasıl olması gerektiğini de belirleyecek. AFAD İl Müdürü Muzaffer İşlek’in de vurguladığı gibi, bu veriler ışığında yapı stoklarımızı gözden geçirmemiz ve evlerimizi sarsıntılara dayanıklı hale getirmemiz gerekiyor. Yıl sonunda tamamlanacak olan rapor, bölge halkı için hayati bir rehber olacak. Güvenli bir gelecek için bilimin bu verilerine kulak asmak, aslında kendi yaşam alanlarımızı garanti altına almak anlamına geliyor.
