Barış Kocabaş
İsviçre Kasalarındaki 6 Tonluk Sır
Ekonomi dünyasında bazen rakamlar o kadar büyür ki, mesele bir şahsın alacağından çıkıp bir şehrin, hatta bir ülkenin hakkı haline gelir. Elazığlı iş insanı Sait Ali Bayrak’ın 2005 yılından beri sürdürdüğü hukuk mücadelesi tam da böyle bir hikaye. Annesinin hastane odasında fısıldadığı o büyük sır, yani babasından kalan 6 dev sandık dolusu altın, bugün İsviçre’nin soğuk banka mahzenlerinde hapsolmuş durumda. Tam 6 ton altından bahsediyoruz. Bugünün piyasa değerini hesaplamaya kalksanız, rakamların sonundaki sıfırlar başınızı döndürür. Ancak mesele sadece para değil, küresel finans sisteminin vatandaşı nasıl oyaladığının somut bir kanıtı.
Büyükelçinin Elazığ Sofrasındaki Sözü
Olayın en ilginç ve can yakıcı kısmı ise diplomatik boyutu. Dönemin İsviçre Ankara Büyükelçisi Raimund Kunz, kalkıp Elazığ’a gidiyor, Sait Ali Bayrak’ın evinde misafir oluyor, ekmeğini bölüşüyor. İsviçre Konfederasyonu adına söz verip, “Bu konuyu kendi aramızda çözelim, kamuoyuna taşımayın” diyerek bir nevi sükut ikrarı istiyor. Bizim kültürümüzde misafir baştacıdır, verilen söz senettir. Ancak görünen o ki, İsviçre tarafı için bu sözler sadece zaman kazanma taktiğinden ibaretmiş. Yıllar geçti, o büyükelçiler emekli oldu, sözler havada kaldı ama 6 ton altın hala okyanus ötesindeki bir bankanın bilançosunda bir yerlerde duruyor.
Credit Suisse Battı, Peki Ya Altınlar?
Yıllarca dokunulmaz sanılan, dünyanın en güvenli limanı olarak pazarlanan Credit Suisse geçtiğimiz yıllarda büyük bir gürültüyle çöktü. Finansal skandallar ve kötü yönetim derken, koca banka UBS tarafından yutuldu. Sait Ali Bayrak da tam bu noktada sesini yükseltiyor. Muhatap değişti ama borç baki. Credit Suisse’in tüm varlıklarını ve yükümlülüklerini devralan UBS, şimdi bu 6 tonluk faturayla karşı karşıya. Bankaların isimleri değişse de, o kasalardaki altınların asıl sahibi Elazığ’da adalet bekliyor. Bayrak, “O varlıklar bu şehre gelecek” diyerek aslında sadece kendi mirasının değil, bir hakkın tesliminin peşinde koşuyor.
Vatandaşın Cebini Nasıl Etkiler?
Şimdi diyebilirsiniz ki, “Bize ne bir iş insanının altından?” Kazın ayağı öyle değil. Bu çapta bir sermayenin Türkiye’ye, özellikle de yerel ekonomiye girmesi demek; yeni yatırımlar, istihdam ve piyasaya girecek devasa bir likidite demek. İsviçre bankalarının Türk vatandaşlarının varlıkları üzerinde uyguladığı bu hantal ve engelleyici tutum, aslında sermayenin serbest dolaşımına vurulmuş bir prangadır. Sait Ali Bayrak’ın başlattığı bu yeni hukuki hamle, belki de yıllardır uyuyan bir devin uyanmasına ve İsviçre bankacılık sistemindeki tüm gizli hesapların sorgulanmasına yol açacak. Elazığ’dan yükselen bu ses, Zürih’teki lüks banka binalarının duvarlarında yankılanmaya devam edecek gibi görünüyor.
