Bir Asırlık İmar Planı Titizlikle Korunuyor
Eskişehir’in Çifteler ilçesine bağlı Abbashalimpaşa Mahallesi, 113 yıllık geçmişi ve adeta bir cetvelle çizilmişçesine kusursuz olan imar planıyla Türkiye’deki geleneksel yerleşimlerden ayrışıyor. 1912 yılındaki Balkan Savaşları sonrası Bulgaristan’ın Kırcaali bölgesinden göç eden Türkler tarafından kurulan mahalle, kuruluş dönemindeki mimari şemasına bir asrı aşkın süredir sadık kalarak özgün yapısını korumaya devam ediyor.
Mimari Dokunun Bozulmasına İzin Verilmiyor
Mahallenin kuruluşu sırasında her aileye 120 dekar tarla ve 700 metrekare arsa tahsis edilerek oluşturulan yerleşim düzeni, aradan geçen yıllara rağmen hiçbir değişikliğe uğramadı. Cumhuriyet döneminde de hassasiyetle korunmaya devam edilen bu doku sayesinde, günümüzde yıkılıp yeniden inşa edilen hiçbir yapı mevcut imar planının dışına çıkamıyor. Dikdörtgen ve kare bloklardan oluşan yerleşim planında sokaklar birbirine paralel uzanırken, bölgede dar veya çıkmaz sokağın bulunmaması dikkat çekiyor.
Padişah Çiftliğinden Abbashalimpaşa’ya Uzanan Tarih
İlk kurulduğunda padişah çiftlikleri geleneğini yansıtan “Mandıra” ismiyle anılan yerleşim, 30 Aralık 1914 tarihinde bölge halkının talebi ve Hüdavendigar Vilayeti’nin kararıyla bugünkü ismini aldı. Mahalleye, dönemin Osmanlı Sadrazamı Said Halim Paşa’nın kardeşi ve Mısır prenslerinden Mehmed Abdülhalim Paşa’nın oğlu olan Abbas Halim Paşa’nın adı verildi. Eski Bursa Valisi ve Bayındırlık Bakanı olarak da görev yapan Abbas Halim Paşa’nın mirası, mahallenin planlı büyümesiyle yaşatılıyor.
Geleneksel Yerleşim Politikası Sürdürülüyor
Mahalle Muhtarı Mehmet Güçen, bölgenin eşi benzeri olmayan mimari yapısına dair yaptığı açıklamada, yeni binaların mevcut düzeni bozmasının kesinlikle yasak olduğunu vurguladı. Geçmişte “köy sandığı” uygulamasıyla dışarıdan yabancıların mülk edinmesinin önüne geçildiğini belirten Güçen, 22 bin dekar büyüklüğündeki geniş arazilere rağmen mahalle sakinlerinin bu özgün yapıyı koruma konusunda kararlı olduklarını ifade etti. Nüfusu zamanla 300’e kadar gerileyen mahallede, geleneksel yaşam biçimi ve tarihi mimari şema titizlikle geleceğe taşınıyor.
Kaynak: Eskisehir
