Mehmet Ertürkler
Beton ve Asfalt Artık Çöp Değil Hammadde
Eskişehir, Türkiye’nin geri dönüşüm vizyonunda çığır açan bir hamleye imza attı. Tepebaşı İlçesi Keskin Mahallesi’nde kurulan ve kamuya ait ilk lisanslı tesis olma özelliği taşıyan İnşaat ve Yıkıntı Atıkları Geri Kazanım Tesisi, şehre hem ekonomik güç katıyor hem de doğayı koruyor. Kentteki inşaat faaliyetlerinden çıkan ve doğada yok olması yüzyılları bulan beton, tuğla, asfalt ve seramik gibi atıklar artık çöp değil, değerli birer hammaddeye dönüşüyor.
Geri dönüşümde ulaşılan rakamlar projenin büyüklüğünü gözler önüne seriyor. İklim Değişikliği ve Sıfır Atık Dairesi Başkanlığı kontrolündeki dev tesis, bugüne kadar 1 milyon 449 bin tondan fazla atığı kabul etti. Modern kırma ve eleme sistemleriyle işlenen bu atıkların yüzde 75’i yeniden ekonomiye kazandırıldı. Bu stratejik hamleyle yaklaşık 1 milyon 78 bin ton malzeme, yol yapımında ve altyapı çalışmalarında kullanılmak üzere nitelikli dolgu malzemesi haline getirildi.
Belediye Bütçesinde 25 Milyon TL Tasarruf
Çalışmaları yerinde inceleyen Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Ayşe Ünlüce, projenin mali başarısını net rakamlarla ortaya koydu. Sadece son 4 aylık süreçte yol işlerinde kullanılan geri dönüştürülmüş malzemeler sayesinde belediye bütçesinde 24-25 milyon lira civarında dev bir tasarruf elde edildiğini belirten Ünlüce, bu kaynağın doğrudan halkın hizmetine aktarıldığını vurguladı.
Tesisin sağladığı kazanç sadece tasarrufla sınırlı kalmıyor. Özel firmalardan gelen atıkların kabulü ve işlenen ürünlerin satışı sayesinde belediye kasasına 5 milyon liranın üzerinde ek nakit girişi sağlandı. Ünlüce, “Bu başarı, teknik bir sonuçtan ziyade geleceğe ve kamu kaynaklarına sahip çıkma irademizin bir meyvesidir” diyerek sürdürülebilir belediyecilik vurgusu yaptı. Atığı kaynağında çözen bu model, inşaat sektörünün çevresel maliyetini minimize ediyor.
Türkiye Geneline Örnek Gösterilen Proje
Sıfır atık hedefleri doğrultusunda hayata geçirilen bu vizyoner proje, merkezi yönetimin de dikkatini çekti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Eskişehir’deki bu tesisi Türkiye genelinde “örnek uygulama” olarak tescilledi. İnşaat atıklarının kontrolsüzce doğaya dökülmesinin veya verimsiz alanlarda depolanmasının önüne geçen bu model, döngüsel ekonominin yerel yönetimler bazında nasıl uygulanabileceğini kanıtladı.
Modern şehircilik anlayışında atık yönetimi artık bir zorunluluktan öte, bir kalkınma stratejisi olarak görülüyor. Eskişehir, yıllık 498 bin ton kapasiteye sahip bu tesisle hem çevre kirliliğini engelliyor hem de inşaat maliyetlerini düşürerek kamu kaynaklarını verimli kullanıyor. Şehrin dört bir yanından gelen hafriyat ve yıkıntıların yeniden yollara alt yapı olması, ekonomik kriz dönemlerinde belediyelerin nasıl kaynak yaratabileceğinin en somut örneği olarak kayıtlara geçti.
