Lale Çetin
Beton Yığınlarından Kaçış: Yukarı Danişment’in Sessiz Yükselişi
Modern dünyanın gürültüsünden ve betonlaşan şehirlerin boğucu atmosferinden kaçış, artık bir tercihten ziyade zorunluluk haline geliyor. Eskişehir şehir merkezine 30 kilometre uzaklıkta bulunan Yukarı Danişment Köyü, yaklaşık kırk yıl önce ulaşım zorlukları ve ağır kış şartları nedeniyle kaderine terk edilmiş olsa da bugün küllerinden doğuyor. Bir zamanlar sadece tek bir ailenin yaşadığı bu ıssız yerleşim yeri, son yıllarda temiz hava ve doğal yaşam arayanların yeni sığınağı oldu. Hafta sonları nüfusun hızla arttığı köyde, vatandaşlar şimdi ata yadigarı eserlerin korunması için mücadele veriyor.
143 Yıllık Osmanlı Mirası Zamana Direniyor
Köyün yeniden canlanmasının önündeki en büyük eksiklik, mahallenin kalbi sayılan 143 yıllık tarihi caminin harabeye dönmüş olması. Hicri 1300, Miladi 1883 yılında Osmanlı döneminde inşa edilen Danişment Camii, bir asrı aşkın süredir bölgenin manevi merkeziyken, bakımsızlık nedeniyle kullanılamaz hale geldi. Vakıflar Genel Müdürlüğü’ne devredilen yapı, tescilli olduğu için köylülerin kendi imkanlarıyla müdahale etmesine izin verilmiyor. Caminin arka bölümündeki çökme her geçen gün derinleşirken, tarih meraklıları ve mahalle sakinleri bu kültürel mirasın tamamen yok olmasından endişe duyuyor.
Şehir Yaşamını Terk Edenlerin Yeni Terapi Merkezi
Emekli olduktan sonra 2004 yılında köye geri dönen 66 yaşındaki Mehmet Altın, bu dönüşün insan sağlığı üzerindeki çarpıcı etkilerini bizzat yaşayanlardan biri. Şehirdeki ağır sağlık sorunlarından ve kullandığı ilaçlardan, köyün temiz havası ve sakinliği sayesinde kurtulduğunu belirten Altın, burayı bir ‘terapi merkezi’ olarak tanımlıyor. Altı kez ameliyat geçiren ve yaşam mücadelesi veren Altın, Yukarı Danişment’e yerleştikten sonra hayata yeniden bağlandığını söylüyor. Ancak bu huzurlu yaşam, tarihi caminin içler acısı durumuyla gölgeleniyor. Köylüler, atalarından miras kalan bu yapının restore edilmesi durumunda köye dönüşlerin daha da hızlanacağına inanıyor.
Bürokratik Engeller ve Gelecek Projeksiyonu
Geleceğin dünyasında kırsal yerleşim yerleri, stratejik birer kaçış noktası haline gelecek. Yukarı Danişment gibi köylerin altyapı ve kültürel restorasyonlarla desteklenmesi, tersine göçü tetikleyen en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Mahalle sakinlerinin Büyükşehir Belediyesi ve Vakıflar Genel Müdürlüğü nezdindeki girişimleri henüz somut bir sonuç vermemiş olsa da halk umudunu yitirmiş değil. ‘Çivi bile çakamazsınız’ denilen ancak kendi kaderine terk edilen bu 143 yıllık cami, aslında Anadolu’nun sahipsiz kalmış binlerce hikayesinden sadece biri. Yetkililerin atacağı bir adım, sadece bir ibadethaneyi değil, bir köyün tarihini ve geleceğini kurtaracak.
