Erkan Dönmez
Valiliğin Kararı Hukuk Duvarına Çarptı
Eskişehir’de sokak hayvanlarının beslenmesine yönelik getirilen kısıtlamalar, hukuk çevrelerinde büyük bir tartışmanın fitilini ateşledi. Eskişehir Valiliği İl İzleme ve Denetim Komisyonu’nun, kamu kurumlarına gönderdiği bir yazıyla hastane girişleri, okul bahçeleri ve üniversite kampüslerinde hayvan beslenmesini yasaklaması üzerine Eskişehir Barosu Hayvan Hakları Komisyonu sert bir açıklama yayımladı. Baro, valiliğin böyle bir yasak koyma yetkisinin olmadığını savunarak kararın ‘hukuken yok hükmünde’ olduğunu vurguladı.
Yasak Değil Sadece Tavsiye Niteliğinde
Haberin detaylarında gizli olan asıl kritik nokta, valilik makamının ve ilgili komisyonların sahipsiz hayvanların beslenmesini engelleyecek bağlayıcı bir karar alma yetkisinin bulunmamasıdır. Eskişehir Barosu, mevcut mevzuata göre bu tür yazıların emredici bir hüküm taşımadığını, yalnızca ‘tavsiye’ niteliği taşıyabileceğini hatırlattı. Daha önce benzer durumlarda verilen yargı kararları da valiliklerin kanunla güvence altına alınmış yaşam hakkını idari yazılarla kısıtlayamayacağını defalarca tescilledi.
5199 Sayılı Kanun Hatırlatıldı
Hayvan haklarını savunan hukukçular, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun sahipsiz hayvanların beslenmesini bir hak olarak güvence altına aldığına dikkat çekiyor. Yasaya göre devletin ve yerel yönetimlerin temel görevi bu canlıları korumak ve yaşatmak. Besleme eyleminin genel ve süresiz olarak yasaklanması, hem anayasal haklarla hem de Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelerle çelişiyor. Uzmanlar, bu tür idari kararların toplumda kutuplaşmaya yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Çözüm Yasaklamak Değil Kısırlaştırmak
Baro tarafından yapılan açıklamada, kamu sağlığı ve güvenliği gerekçe gösterilerek hayvanların açlığa mahkum edilmesinin vicdanen kabul edilemez olduğu belirtildi. Sorunun asıl kaynağının hayvanseverlerin besleme yapması değil, belediyelerin kanuni yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmemesi olduğu savunuluyor. Kısırlaştırma, aşılama ve modern bakımevleri gibi hizmetlerin aksamasının faturasının hayvanlara kesilmemesi gerektiği ifade ediliyor.
Tarihi Miras ve Medeniyet Vurgusu
Anadolu topraklarında yüzyıllardır süregelen vakıf kültürüne ve hayvanlara gösterilen merhamete değinen hukukçular, modern Türkiye’de bu tür yasakların medeniyet seviyesiyle bağdaşmadığını savunuyor. Eskişehir Valiliği’ne, söz konusu yazıyı derhal geri çekme çağrısı yapan komisyon, yasal sürecin takipçisi olacaklarını ve hayvan haklarını korumak adına her türlü hukuki yola başvuracaklarını bildirdi. Vatandaşların ve kamu görevlilerinin bu tür ‘yetki aşımı’ içeren talimatlara karşı dikkatli olması gerektiğinin altı çizildi.
