Abdurahman Yazıcı
Ankara Koridorlarında Enerji Bağımsızlığı Konuşuluyor
Ankara’nın bürokrasi koridorlarında bugünlerde en çok konuşulan dosya, Türkiye’nin sessiz ama devasa enerji kalkanı olan hidroelektrik santralleri. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’ndan gelen son veriler, aslında sadece birer istatistik değil; doğrudan cebimize yansıyan elektrik faturasından sanayimizin çarklarının nasıl döneceğine kadar her şeyi belirleyen bir strateji belgesi niteliğinde. Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü mart sonu itibarıyla 125 bin 78 megavata ulaşarak tarihi bir eşiği aşarken, bu tablonun asıl kahramanı 32 bin 334 megavatlık kapasitesiyle HES’ler oldu. Toplam kapasitenin yüzde 25,9’unu sırtlayan bu dev tesisler, ülkemizin enerji duvarının en sağlam tuğlası haline gelmiş durumda.
Doğal Gaz İthalatına Dur Diyen Yerli Güç
Bürokrasinin o mesafeli dilini bir kenara bırakıp halk diline çevirecek olursak durum şu: Türkiye’de üretilen ve tüketilen her beş birim enerjinin biri artık doğrudan kendi akarsularımızdan ve barajlarımızdan geliyor. Bu durumun vatandaşa en büyük faydası ise dışa bağımlılığı kırması. Özellikle yağışların bol olduğu dönemlerde, yurt dışından döviz ödeyerek aldığımız doğal gaza olan ihtiyacımız bıçak gibi kesiliyor. HESİAD Başkanı Elvan Tuğsuz Güven’in de vurguladığı gibi, üretilen her bir megavatlık HES enerjisi, dışarıya ödeyeceğimiz dövizin kasamızda kalması demek. Dünyada jeopolitik risklerin tırmandığı, Hürmüz Boğazı gibi kritik noktalarda krizlerin yaşandığı şu günlerde, suyun gücü Türkiye için adeta bir can simidi görevini görüyor.
Güneş ve Rüzgardan Neden Daha Avantajlı?
Son yıllarda güneş ve rüzgar enerjisi yatırımları çok popüler olsa da, Ankara’daki uzmanların asıl dikkat çektiği nokta HES’lerin ‘esneklik’ kabiliyeti. Güneş battığında ya da rüzgar dindiğinde sistemde oluşan o ani boşluğu saniyeler içinde doldurabilen tek bir güç var: Hidroelektrik. Kömür santralleri gibi saatlerce ısınmayı beklemiyor, bir vana açılmasıyla devasa bir enerji şebekeye veriliyor. İşin bir de sürdürülebilirlik boyutu var ki burası çok kritik. Güneş panellerinin ekonomik ömrü 20, rüzgar tribünlerinin 25 yıl civarındayken, bir HES binası ve sistemleri doğru bakımla 80 hatta 100 yıl boyunca bu millete hizmet edebiliyor. Yani bugün yapılan bir baraj yatırımı, sadece bizim değil, çocuklarımızın hatta torunlarımızın bile enerji garantisi oluyor.
Geleceğin Teknolojisi: Dev Bir Batarya Olarak Barajlar
Peki, Türkiye bu alanda daha ne yapabilir? Ankara kulislerinde konuşulan en heyecan verici başlık ‘pompaj depolamalı HES’ projeleri. Bu sistemi devasa bir su bataryası gibi düşünebilirsiniz. Enerjinin ucuz ve bol olduğu saatlerde suyu yukarı pompalayıp, enerjinin en çok lazım olduğu ‘pik’ saatlerde o suyu aşağı bırakarak elektrik üretmekten bahsediyoruz. Eğer bu yatırımlar için beklenen finansal altyapı ve mevzuat düzenlemeleri tamamlanırsa, Türkiye doğal gaz ithalatını çok daha düşük seviyelere çekebilir. Kısacası HES’ler, sadece geçmişten gelen bir miras değil, Türkiye’nin enerji bağımsızlığı yolundaki en parlak geleceği olarak karşımızda duruyor.
