Vildan Aydoğdu
Türkiye ekonomisinin 2024 yılındaki makroekonomik görünümü içinde sanayi sektörlerinin performansı mercek altına alındığında, inşaat seramikleri stratejik bir başarı hikayesi olarak öne çıkıyor. Küresel ticaretin yavaşladığı ve maliyet baskılarının arttığı bir dönemde, Türkiye’nin yerli kaynaklara dayalı üretim gücü, dış ticaret dengesine en yüksek katkıyı sağlayan unsur oldu. İstatistiksel verilere göre, 2024 yılında 20 ana sanayi kolu arasında 12,89 puanlık ihracat katkı oranıyla zirveye oturan seramik sektörü, sanayinin geri kalanına adeta ders verdi.
Sektörel Yarışta Seramiğin Liderliği ve İthalat Freni
Bu başarının temelinde yatan en önemli dinamik, sektörün ithalata olan bağımlılığının minimize edilmiş olması ve iç piyasadaki ithalattaki gerileme trendidir. İhracatın ithalatı karşılama oranının ötesinde bir performans sergileyen sektör, net ihracat katkısını 2023 yılındaki 842 milyon dolar seviyesinden, 2024 yılında 860 milyon dolara taşıdı. Bu artış, Türkiye’nin cari açıkla mücadelesinde seramik sektörünün bir ‘kale’ görevi gördüğünü kanıtlıyor.
Diğer sektörlerle kıyaslandığında seramiğin farkı daha net görülüyor. Listenin ikinci sırasında 5,37 puan ile mobilya sektörü, üçüncü sırasında ise 3,92 puan ile giyim eşyaları sektörü yer alıyor. Seramiğin en yakın rakibine iki kattan fazla fark atması, ham maddesinin büyük ölçüde yerli topraktan gelmesi ve üretim zincirinin yerli imkanlarla kurgulanmış olmasından kaynaklanıyor. Bu durum, döviz kurlarındaki dalgalanmalara karşı sektörü daha dirençli kılan en büyük savunma mekanizması olarak okunuyor.
Birim Fiyatlarda Rekabetçi Baskı ve Stratejik Hamleler
Ekonomi yönetiminin ve analistlerin dikkatle takip ettiği birim fiyat verilerinde ise 2024 yılında bir geri çekilme gözlemlendi. Seramik sağlık gereçleri ihracat birim fiyatı ortalama 2,00 dolar/kg seviyesine gerilerken, seramik kaplama malzemelerinde bu rakam 38 cent/kg olarak kaydedildi. Bu düşüş, küresel pazarlardaki yoğun rekabetin ve talebin konsolide olmasının bir sonucu olarak değerlendiriliyor. Ancak düşük birim fiyatlara rağmen toplam katkının artması, Türkiye’nin pazar payını korumak adına hacimsel bir büyüme stratejisi izlediğini gösteriyor.
Türkiye Seramik Federasyonu Başkanı Zeki İlter Yurtbay, konuya ilişkin yaptığı değerlendirmede sektörün dayanıklılığına vurgu yaptı. Yurtbay, küresel pazarlardaki zorluklara rağmen elde edilen bu sonucun, sürdürülebilir büyüme potansiyelinin bir göstergesi olduğunu belirtti. Uzmanlara göre, önümüzdeki süreçte enerji maliyetlerindeki stabilizasyon ve katma değerli üretim odağının artmasıyla birlikte, seramik sektörünün Türkiye sanayisindeki bu ‘amiral gemisi’ pozisyonunu daha da güçlendirmesi bekleniyor.
