Büşra Tekin
İhracat ve İthalat Birim Değerlerinde Dikkat Çeken Artış
Türkiye İstatistik Kurumu, nisan ayına ait dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan resmi verilere göre, Türkiye’nin ihracat birim değer endeksi, nisan ayında bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 13,7 oranında yükseldi. Sektörel bazda incelendiğinde, nisan ayında geçen yılın aynı dönemine göre gıda, içecek ve tütün sektöründe yüzde 11,5, yakıt dışı ham maddelerde yüzde 16,1, yakıtlarda yüzde 49,1 ve gıda dışı imalat sanayisinde yüzde 11,1’lik bir artış gerçekleşti.
Diğer yandan, ithalat birim değer endeksinde de yukarı yönlü bir hareket gözlendi. İthalat birim değer endeksi nisan ayında yıllık bazda yüzde 11,3 oranında artış kaydetti. Bu grupta, gıda, içecek ve tütün ithalat değerleri yüzde 3,2 oranında gerilerken; yakıtlarda yüzde 38,9, ham maddelerde yüzde 2,9 ve imalat sanayisinde yüzde 4,3 oranında yükseliş yaşandı.
Miktar Endekslerinde Zıt Yönlü Hareketlilik
Nisan ayında dış ticaretteki miktar hareketleri de dengelerin değiştiğini gösteriyor. İhracat miktar endeksi, bir önceki yılın nisan ayına kıyasla yüzde 7,6 oranında artış gösterdi. Bu süreçte gıda, içecek ve tütün ihracat miktarı yüzde 9,1, ham maddeler yüzde 18,1, imalat sanayisi yüzde 10,8 artarken, yakıt ihracatında yüzde 33,6’lık bir düşüş yaşandı.
Buna karşılık ithalat miktar endeksi ise nisan ayında yıllık bazda yüzde 7,3 oranında gerileme kaydetti. Detaylara bakıldığında gıda, içecek ve tütünde yüzde 37,5, ham maddelerde yüzde 1,2 artış görülürken, yakıtlarda yüzde 7,6 ve imalat sanayisinde yüzde 3,3 oranında bir azalış meydana geldi. Bu durum, iç piyasadaki ithal ürün talebinin belirli kalemlerde yavaşladığına işaret ediyor.
Mevsimsel Etkiler ve Dış Ticaret Haddi Yükseldi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler de ticaretin seyrini ortaya koyuyor. Mart ayında 132,1 seviyesinde bulunan ihracat miktar endeksi, nisan ayında yüzde 9,9 artarak 145,2 seviyesine ulaştı. İthalat miktar endeksi ise nisan ayında bir önceki aya göre yüzde 5,1 oranında azalarak 124,4 seviyesine geriledi. Takvim etkisinden arındırılmış veriler incelendiğinde ise ihracat miktar endeksinin yıllık bazda yüzde 3,4 arttığı, ithalat miktar endeksinin ise yüzde 10,1 azaldığı görülüyor.
Ekonomistler için en önemli göstergelerden biri olan dış ticaret haddi, Türkiye lehine olumlu bir grafik çizdi. İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, geçen yılın nisan ayında 88,2 seviyesindeyken, bu yılın aynı ayında 1,9 puanlık artış göstererek 90,1 seviyesine tırmandı. Bu yükseliş, Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin değer kazanırken, ithal ettiği ürünlerin maliyetinin nispeten dengelendiğini gösteriyor.
Kaynak: Ekonomim Tv
