Vildan Aydoğdu
Dış Ticaretin Yeni Yol Haritası Şekilleniyor
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2026 yılının Mart ayına dair dış ticaret endekslerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlar, küresel ekonomideki dalgalanmaların Türkiye’nin ticaret dengesi üzerindeki etkisini bir kez daha gözler önüne seriyor. İhracat birim değer endeksindeki %12,3’lük artış, ürünlerimizin yurt dışı pazarlarda daha pahalıya alıcı bulduğunu gösterse de, miktar bazındaki gerileme sektör temsilcileri için dikkat çekici bir alarm niteliği taşıyor.
Birim Değerlerde Yükseliş Miktarda Daralma
Mart ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı dönemine göre belirgin bir ivme yakaladı. Özellikle yakıt kaleminde %33,3 gibi devasa bir artış gözlemlenirken, ham maddelerde %15,4, gıda ve tütün ürünlerinde ise %11,7’lik bir yükseliş yaşandı. İmalat sanayisindeki %10,2’lik artış ise üreticinin maliyet baskısını fiyatlara yansıttığını kanıtlıyor. Ancak madalyonun diğer yüzünde, ihracat miktar endeksindeki %16,7’lik sert düşüş bulunuyor. Bu durum, Türkiye’nin sattığı ürünlerin değer kazandığını fakat küresel talebin veya üretim kapasitesinin miktar bazında daraldığını işaret ediyor.
İthalat Cephesinde Gıda Alarmı
İthalat verilerine bakıldığında, miktar endeksinin %1,8 arttığı görülüyor. Burada en çok dikkat çeken veri, gıda, içecek ve tütün grubundaki %20,7’lik miktar artışı oldu. Sofraları doğrudan ilgilendiren bu veri, iç piyasadaki arz dengesinin ithalat kanalıyla desteklendiğini ortaya koyuyor. İthalat birim değerlerinde ise yıllık bazda %6,3’lük bir artış söz konusu. Yakıt ithalatında birim değerin %2,7 oranında azalması, enerji maliyetleri açısından nefes aldırıcı bir detay olarak kayıtlara geçti.
Dış Ticaret Haddi İyileşme Sinyali Veriyor
Ekonomik istikrarın en önemli göstergelerinden biri olan dış ticaret haddi, Mart 2025’te 87,6 seviyesindeyken, 4,9 puanlık bir sıçrama yaparak Mart 2026’da 92,5’e yükseldi. Bu yükseliş, Türkiye’nin ihraç ettiği ürünlerin, ithal ettiği ürünlere oranla daha hızlı değer kazandığını simgeliyor. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış veriler ise Mart ayında ihracat miktarının bir önceki aya göre %4,7 azaldığını, ithalat miktarının ise %2,5 arttığını gösteriyor. Önümüzdeki aylarda bu makasın nasıl kapanacağı, döviz dengesi ve sanayi üretimi üzerinde belirleyici bir rol oynayacak.
