Büşra Tekin
Tarımsal Desteklerde Yeni Dönem ve Erken Ödeme
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, tarım sektöründe yaşanan maliyet krizine karşı beklenen hamleyi yaptı. Jeopolitik gerilimler ve tedarik zincirinde yaşanan tıkanıklıklar nedeniyle artan gübre fiyatları, çiftçileri zor durumda bırakırken AB gıda güvenliğini korumak için kesenin ağzını açtı. Yapılan son açıklamaya göre, çiftçilerin üretim kapasitesini korumak amacıyla 540 milyon avroluk dev bir kaynak doğrudan kullanıma sunuluyor.
Bu dev bütçe sadece başlangıç seviyesinde kalmayacak. Üye ülkelerin kendi ulusal fonlarından sağlayacağı yüzde 200’e varan ek katkılarla birlikte, çiftçilere ulaşacak toplam destek miktarının 1,5 milyar avro seviyesine çıkması hedefleniyor. Bu adım, özellikle enerji maliyetlerinin tavan yaptığı bir dönemde üreticiler için hayati bir can suyu niteliği taşıyor. Başvuru süreçlerinin hızlandırılması ve fonların doğrudan üretime aktarılması bekleniyor.
AB Komisyonu, mevcut Ortak Tarım Politikası (CAP) çerçevesinde radikal değişiklikler yaparak bürokrasiyi azaltmayı ve desteği daha hızlı ulaştırmayı planlıyor. Hazırlanan yeni paketle birlikte, kırsal kalkınma fonları üzerinden kriz desteği sağlamak amacıyla özel bir likidite mekanizması kurulacak. Bu mekanizma sayesinde üreticilerin nakit akış sorunlarının önüne geçilmesi ve tarladaki üretimin kesintiye uğramaması hedefleniyor.
En dikkat çekici düzenlemelerden biri de ödeme takviminde yapıldı. Normal şartlarda 16 Ekim tarihinde başlayan doğrudan ödeme avanslarının, bu yıl çok daha erken tarihlerde ve daha yüksek oranlarda ödenmesi kararlaştırıldı. Üye ülkeler, çiftçilerin finansal yükünü hafifletmek için 2027 yılına kadar olan bütçe planlamalarında da esneklik yapabilecek. Bu düzenlemelerin yürürlüğe girmesi için şimdi Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi’nin onayı bekleniyor.
Avrupa’nın gübre konusundaki dışa bağımlılığı bu kararın arkasındaki en büyük etken olarak görülüyor. Mevcut veriler, AB’nin azotlu gübre ihtiyacının yüzde 30’unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yüzde 70’ini dışarıdan karşıladığını gösteriyor. Rusya ve Belarus’a yönelik kısıtlamalar ile Orta Doğu’daki belirsizlikler, Avrupa tarımını dış şoklara karşı savunmasız bırakmıştı. Bu yeni destek paketiyle hem üretimin devamlılığı sağlanacak hem de gıda fiyatlarındaki artış baskısı kırılacak.
Kaynak: Ekonomim Tv
