Faruk Hakyemez
Tarımda Sessiz Devrim: Yerli Tohumun Sahadaki Yükselişi
Türkiye’nin tarım haritasında son yıllarda sessiz ama oldukça stratejik bir değişim yaşanıyor. Bir dönem neredeyse tamamen ithal tohumların domine ettiği ayçiçeği tarlalarında artık yerli ve milli hibrit tohumların sesi daha gür çıkıyor. Kepenekli Mahallesi’nde sektörel gelişmelere dair yapılan son açıklamalar, 2019 yılında büyük umutlarla başlatılan yerli tohum hamlesinin nasıl bir başarı hikayesine dönüştüğünü gözler önüne serdi. 2021 yılından itibaren sahada aktif olarak kullanılmaya başlanan yerli tohumlar, bugün Türk tarımının en güçlü kozlarından biri haline geldi.
Yüzde 2’den Yüzde 15’e: Ekonomik Bağımsızlığın Ayak Sesleri
Yerli tohum üretiminde kat edilen mesafe sadece rakamlarla değil, sahadaki güvenle de ölçülüyor. İlk çalışmalara başlandığında pazarın yalnızca yüzde 2’lik dilimine hitap edebilen yerli hibrit ayçiçeği tohumları, kısa sürede bu oranı yüzde 15 seviyelerine taşıdı. Bu devasa sıçrama, sektör için sadece bir pazar başarısı değil, aynı zamanda dışa bağımlılığın kırılması anlamına geliyor. Trakya Kalkınma Ajansı koordinasyonunda ve Tarım ve Orman Bakanlığı iş birliğiyle yürütülen bu süreçte tam 16 firma elini taşın altına koyarak teknoloji odaklı üretim yapmaya başladı. Yerli firmaların AR-GE çalışmalarındaki uzmanlaşması, tohumların hem verim hem de direnç konusunda dünya standartlarını yakalamasını sağladı.
İklim Krizi ve Kuraklık Anadolu Çiftçisini Dönüştürdü
Son yıllarda tüm dünyayı etkisi altına alan iklim krizi ve su kısıtlılığı, Türkiye’deki ekim alışkanlıklarını da kökten değiştirdi. Özellikle Anadolu’da suyun daha verimli kullanılması gereken bölgelerde çiftçiler, kuraklığa dayanıklı olmasıyla bilinen ayçiçeği ekimine yönelmeye başladı. Tam da bu noktada devreye giren yerli tohumlar, bölge şartlarına uyumuyla üreticinin en büyük yardımcısı oldu. Verimden memnun kalan çiftçilerin talebi, Tarım ve Orman il müdürlükleri ile çiftçi kuruluşları üzerinden rekor seviyelere ulaştı. Trakya’dan Anadolu’nun derinliklerine kadar yayılan bu ilgi, yerli tohumun kalıcılığını tescillemiş oldu.
Büyük Hedef Yüzde 60: Yerli Tohumda Yeni Bir Çağ Başlıyor
Sektör temsilcileri ve üreticiler için mevcut yüzde 15’lik pazar payı sadece bir basamak niteliği taşıyor. Milli hibrit ayçiçeği tohumunun kendisini ispatlamasıyla birlikte gözler daha büyük hedeflere dikildi. Kısa ve orta vadede pazar payının yüzde 60’lara çıkarılması hedefleniyor. Bu hedefe ulaşıldığında Türkiye, ayçiçeği tohumunda dışarıya tek bir kuruş göndermeden kendi ihtiyacını tamamen kendi kaynaklarıyla karşılayabilecek. Teknolojik altyapının güçlenmesi ve yeni çeşitlerin geliştirilmesiyle birlikte, yerli tohumun sadece Türkiye’de değil, küresel pazarda da rekabetçi bir konuma gelmesi bekleniyor. Artık Türkiye’nin tarlalarında açan ayçiçekleri, sadece doğayı değil, yerli üretimin gücünü de simgeliyor.
