Ceyhun Demirbaş
Eğitimde Küresel Standart ve Türkiye’nin Rolü
OECD Eğitim ve Beceriler Direktörü Andreas Schleicher, Türkiye’nin eğitim sistemindeki dönüşümü yakından takip ettiklerini belirterek, son 20 yılda sergilenen büyüme ivmesinin dünya çapında nadir görülen bir başarı hikayesi olduğunu vurguladı. Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin ile gerçekleştirilen görüşmelerin ardından yapılan açıklamalarda, eğitimin sadece bir okul süreci değil, toplumun ve iş gücü piyasasının geleceğini şekillendiren en temel yapı taşı olduğu ifade edildi.
Schleicher’e göre Türkiye, sadece okula erişim oranlarını artırmakla kalmadı; aynı zamanda öğrenme çıktılarının kalitesinde de Avrupa bölgesinde benzeri görülmemiş bir ilerleme kaydetti. PISA sonuçlarının bir ayna görevi gördüğünü hatırlatan direktör, Türkiye’nin doğru yöntemlerle kısa sürede büyük sonuçlar alınabileceğini kanıtladığını dile getirdi. Birçok ülkenin sadece niceliksel artışa odaklandığı bir dönemde, Türkiye’nin niteliksel bir sıçrama yapması küresel eğitim çevrelerinde dikkat çekiyor.
Ezberden Eleştirel Düşünceye Geçiş
Eğitim sistemindeki en büyük kırılma noktalarından biri, içeriğin basitçe tekrar edilmesinden vazgeçilerek öğrenci merkezli bir modele geçilmesi oldu. Pandemi dönemindeki hızlı adaptasyon yeteneğiyle dikkat çeken Türkiye, pedagojik yaklaşımını değiştirerek öğrencileri pasif tüketicilikten aktif katılımcılığa taşıdı. Eleştirel düşünme, yaratıcılık ve problem çözme odaklı sınav sistemleri, Türkiye’nin PISA puanlarındaki yükselişin temel dayanağı olarak görülüyor.
Bu süreçte dezavantajlı bölgelere yönelik uygulanan politikalar da meyvelerini verdi. Schleicher, Türkiye’nin kırsal kesimdeki öğrencilere sunduğu fırsat eşitliğinin, birçok gelişmiş ülkenin dahi başaramadığı bir seviyeye ulaştığını belirtti. Şehirlerdeki başarının ötesinde, Anadolu’nun en ücra köşelerindeki öğrencilerin performansındaki artış, eğitimde sosyal adaletin sağlandığının en somut göstergesi kabul ediliyor. Özellikle kız çocuklarının eğitime katılımı ve başarı oranlarındaki artış, toplumsal kalkınmanın lokomotifi olma özelliği taşıyor.
Geleceğin Mimarları: Öğretmenlerin Yükselen Statüsü
Eğitimin kalitesinin, asla öğretmenlerin kalitesini aşamayacağını savunan Schleicher, Türkiye’de öğretmenlik mesleğine verilen değerin altını çizdi. Öğretmenlerin sadece sınıfta ders anlatan kişiler değil, toplumun geleceğini inşa eden birer mühendis gibi konumlandırılması gerektiği ifade edildi. Sosyal sermayenin güçlendirilmesi adına öğretmenliğin hem maddi hem de entelektüel olarak daha cazip hale getirilmesi, Türkiye’nin ‘iyi’ seviyeden ‘mükemmel’ seviyeye geçişindeki en kritik anahtar olacak.
8 Eylül’de açıklanacak olan PISA 2025 verileri öncesinde iyimser bir tablo çizen OECD, Türkiye’nin ivmesinin devam edeceğine dair güçlü sinyaller veriyor. Ancak bu başarının sürdürülebilir olması için erken çocukluk dönemine yönelik yatırımların artırılması ve öğrencilerin kendi öğrenme süreçlerini yönetme becerilerinin geliştirilmesi gerektiği de stratejik bir not olarak paylaşıldı. Türkiye’nin attığı bu temeller, yarının dünyasında sadece bir çalışan değil, oyunu kuran bir neslin yetişeceğinin işaretlerini veriyor.
