MEB Sınav Sisteminde Yeni Dönemin Kriterlerini Açıkladı
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hazırlanan ‘Becerilerin Ölçülmesine İlişkin Araştırma Raporu’nu kamuoyuyla paylaştı. Toplam 233 sayfadan oluşan çalışma, Liselere Geçiş Sistemi (LGS) kapsamındaki merkezi sınavlar ile Yükseköğretim Kurumları Sınavı’nda (YKS) son yıllarda uygulanan uzun metinli ve muhakeme odaklı soru yapısının bilimsel altyapısını oluşturuyor.
MEB ve ÖSYM Ortak Standart Belirledi
Raporda, 2018-2024 yılları arasında uygulanan LGS ve YKS soruları detaylı incelemeye tabi tutuldu. Sorular, doğrudan bilgi hatırlatmayı amaçlayanlar ile öğrencilerden gerçek hayat bağlamında analiz ve problem çözme becerisi bekleyen ‘bağlam temelli’ sorular olarak sınıflandırıldı. Uluslararası öğrenci değerlendirme programı PISA’nın okuma, matematik ve fen okuryazarlığı çerçeveleri yeni soru modeline referans yapıldı. Ayrıca MEB ve Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM), soru yazımı, okuma yükü ve kapsam geçerliği gibi konularda ortak değerlendirme kriterleri oluşturmak üzere iş birliği gerçekleştirdi.
Yeni Soru Yapısı 12 İlde Test Edildi
Yeni soru modeli, 24 Kasım-5 Aralık 2025 tarihleri arasında 12 farklı ilde pilot uygulama ile test edildi. Problem çözme, sorgulama ve alan becerilerini ölçen 13 branşta toplam 37 test, 14 bin 556 öğrenciye uygulandı. Temel eğitim düzeyinde 6. sınıf, ortaöğretim düzeyinde ise 10. sınıf öğrencilerinin katıldığı bu uygulamanın verileri, klasik test kuramı ve bilişsel tanı modelleriyle analiz edilerek tutarlılık oranlarının kabul edilebilir seviyede olduğu saptandı.
Öğrencilerin Düşünme Biçimleri Analiz Edildi
Geliştirilen sorular akademisyenler, ölçme ve değerlendirme uzmanları, dil uzmanları ve öğretmenler tarafından incelendikten sonra öğrencilerle bilişsel görüşmeler yapıldı. Bu görüşmelerde, öğrencilerin soruları nasıl okuduğu ve hangi akıl yürütme süreçlerini kullandığı belirlendi. Coğrafya dersindeki örneklerde öğrencilerin karşısına küresel iklim değişikliği haritaları, Burdur Gölü’ndeki alansal değişim ve Arhavi’deki sel felaketi gibi gerçek yaşam olayları çıkarıldı. Diğer branşlarda da grafik, tablo ve harita odaklı kurgular ön plana alındı.
Soru Yazarlarına Yeni Kılavuz ve Yol Haritası
Raporda soru hazırlayacak uzmanlar için ayrıntılı kurallar paylaşıldı. Yeni nesil sorularda gereksiz görseller kullanılmaması, cevaba dair ipucu verilmemesi, hiçbir öğrenci grubuna avantaj veya dezavantaj sağlanmaması ve olumsuz soru köklerinden uzak durulması gerektiği belirtildi. Maddelerin hedef kitlenin bilişsel seviyesine uygun olması ve dil uzmanı denetiminden geçmesi önerildi. Ölçme ve değerlendirme sisteminin, öğrencilerin bilgiyi ezberlemek yerine yorumlayabilen, problem çözebilen ve gerçek yaşama aktarabilen bireyler olmasını destekleyecek şekilde yapılandırıldığı vurgulandı.
Kaynak: Hürriyet
