Ceyhun Demirbaş
Dünyanın gözü kulağı diplomatik koridorlardan gelecek sıcak haberlere kilitlenmişken, ABD’nin Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff, küresel dengeleri sarsacak cinsten açıklamalara imza attı. Fox News kanalına konuk olan Witkoff, bölgedeki gerilimden Gazze’nin yeniden inşasına kadar uzanan geniş bir yelpazede, adeta bir kentin lojistik planlamasını yapar gibi net ve keskin ifadeler kullandı.
İran’ın Nükleer Kapasitesi ve Trump’ın Keskin Kırmızı Çizgileri
Witkoff’un en çarpıcı ve belki de en ürkütücü uyarısı Tahran yönetiminin nükleer faaliyetlerine yönelikti. Bir şehir plancısının risk analizine benzer bir ciddiyetle konuyu ele alan Witkoff, İran’ın sivil kullanım kılıfı altında yürüttüğü uranyum zenginleştirme çalışmalarının tehlikeli bir boyuta ulaştığını savundu. Mevcut miktarın sivil ihtiyaçların çok üzerinde olduğunu belirten Witkoff, “İran’ın endüstriyel sınıf bomba yapım malzemesine sahip olması muhtemelen sadece bir haftalarını alır ve bu durum son derece tehlikeli. Buna izin vermemiz söz konusu olamaz,” diyerek zamanın ne kadar daraldığına dikkat çekti.
Donald Trump’ın bu konudaki talimatlarının son derece net olduğunu vurgulayan Witkoff, masada esnemeye yer olmayan kırmızı çizgiler bulunduğunu belirtti. Uranyum zenginleştirmenin tamamen durdurulması ve mevcut malzemelerin geri alınması gerektiğini ifade eden temsilci, Trump’ın, İran’ın bölgedeki Amerikan deniz gücü baskısına rağmen neden hala nükleer silahtan vazgeçmediğini merak ettiğini dile getirdi. Witkoff, “Teslim olmak ifadesini kullanmak istemiyorum ama Trump, İran’ın neden hala bu noktaya gelmediğini sorguluyor,” diyerek Washington’ın sabrının sınırlarını çizdi.
Gazze’de Altyapı Atılımı ve ‘Rönesans’ Dönemi Başlıyor
Bir kent yaşamı muhabiri olarak beni en çok heyecanlandıran kısım ise Gazze’nin yeniden inşası süreci oldu. Witkoff, Gazze Barış Kurulu üzerinden devasa bir finansal ve kentsel dönüşüm seferberliğinin kapıda olduğunu müjdeledi. ABD’nin 10 milyar dolar, diğer 9 üye ülkenin ise toplamda 7 milyar dolar bağış sözü vermesi, bölgedeki yıkımın yerini modern bir şehirciliğe bırakacağının sinyali. Witkoff, bu süreci bir “rönesans” olarak nitelendiriyor. Sadece binaların dikilmesi değil, konut ve ulaşım ağlarının sıfırdan kurulacağı, bölgenin tamamen temizleneceği büyük bir altyapı projesinden bahsediyoruz.
Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşı ise “saçma” olarak tanımlayan Witkoff, meselenin özünde toprak anlaşmazlıkları ve liderlik düzeyindeki tıkanıklıklar yattığını belirtti. Her iki tarafa da üç hafta içinde somut sonuç verebilecek öneriler sunduklarını söyleyen Witkoff, Putin ile yaptığı görüşmelerde Rus liderin stratejik hedeflerini ve motivasyonlarını anlamanın barış için şart olduğunu kaydetti. İlerleyen aşamalarda Trump, Putin ve Zelenski arasında gerçekleşmesi muhtemel üçlü zirve, sadece diplomatik bir başarı değil, aynı zamanda küresel lojistik ve enerji yollarının yeniden güvenli hale gelmesi anlamına gelecek.
