Recep Alçın
Diplomatik Bir Satranç mı Yoksa Savaş Çığlığı mı?
Beyaz Saray’ın o meşhur çalışma masasında dünya haritası yine bir emlak kataloğu gibi masaya yayılmış durumda. Ancak bu kez mesele New York’ta bir gökdelen inşa etmek değil, Orta Doğu’nun kaderini belirleyecek o ‘büyük pazarlığı’ sonuçlandırmak. ABD Başkanı Donald Trump, diplomasi tarihine geçecek bir ‘hızlandırılmış çözüm’ yöntemiyle İran’ın karşısına dikildi. Axios’un sızdırdığı raporlar, Trump’ın Tahran yönetiminden 24 ila 48 saat içinde kesin bir yanıt beklediğini gösteriyor. Bu sadece bir teklif değil, aynı zamanda diplomatik bir kronometrenin son turlarını temsil ediyor.
Çin Ziyareti Öncesi ‘Pazarlık Sanatı’ Devrede
Trump’ın önümüzdeki hafta gerçekleştireceği Çin ziyareti, bu baskının altındaki asıl stratejik zekayı ele veriyor. Pekin’e gitmeden önce elinde ‘çözülmüş bir İran krizi’ dosyasıyla masaya oturmak isteyen Trump, diplomasiyi bir emlak pazarlığına çevirmiş durumda. Eğer bu kısa süre zarfında beklenen o ‘evet’ cevabı gelmezse, diplomatik uçakların yerini savaş jetlerinin alabileceği fısıltıları Washington koridorlarında yüksek sesle konuşulmaya başlandı. Beyaz Saray kaynakları, ‘diplomatik bir atılım’ için sürenin dolmak üzere olduğunu ve Trump’ın sabrının artık bir tweet uzağında tükenebileceğini işaret ediyor.
Askeri Harekat Seçeneği Raftan İndi mi?
Haberin en çarpıcı ve belki de en korkutucu kısmını ise şu iddia oluşturuyor: Eğer mutabakat zaptı imzalanmazsa, Trump doğrudan askeri saldırı emrini verebilir. Bu, sadece iki ülke arasındaki bir gerilim değil, küresel enerji hatlarından altın fiyatlarına, bölge güvenliğinden dünya borsalarına kadar her şeyi yerle bir edebilecek bir hamle demek. Fox News’a yaptığı açıklamalarda ‘Her şeyin tamamlanması için bir hafta’ diyen Trump, aslında karşı tarafa kaçacak bir delik bırakmıyor. Trump’ın ‘verimli görüşmeler yaptık’ şeklindeki iyimserliği, fırtına öncesi sessizliği andıran o ürpertici sakinlikten başka bir şey olmayabilir.
Küresel Ekonomiyi Bekleyen Büyük Sınav
İran’ın bu barış çerçevesine vereceği yanıt, sadece diplomatik bir başarı hikayesi yazmayacak; aynı zamanda vatandaşın cebini, akaryakıt fiyatlarını ve küresel arz zincirini de doğrudan etkileyecek. Trump’ın 14-15 Mayıs tarihlerindeki Çin seyahati, bu krizin ‘final sahnesi’ olarak planlanmış durumda. Dünya, Trump’ın bu devasa kumarında zarların nasıl düşeceğini beklerken, Tahran’ın sessizliği ya büyük bir barışı ya da geri dönüşü olmayan bir yıkımı müjdeliyor. Pazarlık sanatı bu kez mermiler ve füzeler üzerinden icra ediliyor.
