Orhan Kaya
Beyaz Saray’dan Gelen Telefonun Arka Planı
Dünya siyasetinin kalbi bir kez daha Orta Doğu’daki gerilimle atarken, ABD Başkanı Donald Trump’ın, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı son telefon görüşmesi bölgedeki tüm dengeleri sarsacak bir gelişmeyi gün yüzüne çıkardı. Axios’un ulaştığı kulis bilgilerine göre Trump, masaya 30 günlük kritik bir müzakere süreci koydu. Bu süreç, sadece çatışmaların durmasını değil, İran’ın nükleer programından Hürmüz Boğazı’nın açık tutulmasına kadar hayati başlıkları içeren bir niyet mektubunu kapsıyor. Ancak bu teklif, Tel Aviv koridorlarında beklenmedik bir yankı buldu.
Haberin detaylarına inildiğinde, iki lider arasında izlenecek yol haritası konusunda derin bir görüş ayrılığı olduğu görülüyor. İsrailli kaynaklar, görüşmenin içeriğinden ziyade yarattığı havayı ‘gergin’ olarak nitelendirirken, ABD tarafındaki kaynaklar çok daha çarpıcı bir iddiada bulundu. Trump ile yaptığı görüşmenin hemen ardından Netanyahu’nun kelimenin tam anlamıyla paniğe kapıldığı belirtiliyor. Bu panik hali, İsrail’in bölgedeki askeri stratejileri ile Trump’ın ‘hızlı çözüm’ baskısı arasındaki uçurumun bir göstergesi olarak yorumlanıyor.
Trump’tan Sert Mesaj: Yüzde Yüz Doğru Cevap
Connecticut’taki temaslarının ardından Washington’a dönen Trump, ayağının tozuyla gazetecilerin sorularını yanıtladı. Trump’ın açıklamaları, aslında arka kapı diplomasisinde neler yaşandığının ipuçlarını veriyor. ‘Eğer bu anlaşmayı başarırsak, çok fazla zaman, enerji ve en önemlisi binlerce canı kurtarırız’ diyen Trump, aynı zamanda bir şart da koştu. Masadaki taraflardan ‘yüzde 100 doğru bir yanıt’ beklediğini ifade eden ABD Başkanı, aksi bir durumda işlerin çok hızlı ve sert bir yöne evrileceği uyarısında bulundu. Bu açıklama, bölge halkı ve ekonomi piyasaları için bir yandan umut, diğer yandan büyük bir belirsizlik anlamına geliyor.
Hürmüz Boğazı ve Küresel Enerji Hattı
Müzakere sürecinin en kritik maddelerinden biri olan Hürmüz Boğazı, sadece bölgeyi değil, doğrudan cebimizi ve mutfağımızdaki huzuru ilgilendiriyor. Küresel petrol trafiğinin ana damarı olan bu boğazın kapanma ihtimali, dünya genelinde bir enerji krizini tetikleyebilir. Trump’ın bu başlığı niyet mektubunun merkezine koyması, aslında meselenin sadece askeri bir operasyon değil, devasa bir ekonomik satranç olduğunu kanıtlıyor. Şehrin dar sokaklarından küresel piyasalara kadar herkesin gözü, bu 30 günlük sürenin nasıl yönetileceğine çevrilmiş durumda.
Tahran Hattından ‘Sürpriz’ Tehdidi
Gerilimin diğer tarafında ise İran sessizliğini bozdu. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, olası bir savaş durumunda ABD’yi ve müttefiklerini ‘hiç beklemedikleri sürprizlerin’ beklediğini iddia etti. ABD Kongresi’ne sunulan ve Amerikan ordusunun F-35 uçakları dahil ciddi kayıplar verdiğini öne süren raporlara atıfta bulunan Arakçi, saldırıların sürmesi halinde bedelin çok daha ağır olacağını savundu. Görünen o ki, masada barış konuşulurken, sahadaki aktörler en kötü senaryo için cephaneliklerini taze tutmaya devam ediyor. Bu satranç tahtasında atılacak bir sonraki adım, ya büyük bir barışın kapısını aralayacak ya da bölgeyi yıllarca sürecek yeni bir kaosa sürükleyecek.
