Mehmet Ertürkler
Beyaz Saray’da Geri Sayım: 1 Mayıs Kırılma Noktası
Washington koridorlarında bugünlerde tek bir tarih konuşuluyor: 1 Mayıs. Trump yönetiminin İran sahasındaki askeri varlığını hukuki bir zemine oturtma çabaları, Savaş Yetkileri Yasası’nın aşılmaz duvarına çarpmak üzere. 2 Mart tarihinde Kongre’ye sunulan resmi bildirimle işlemeye başlayan 60 günlük yasal süre, önümüzdeki hafta doluyor. Bu durum sadece bir prosedür değil, aynı zamanda Orta Doğu’daki tüm dengeleri yerinden oynatacak bir jeopolitik depremin habercisi niteliğinde. Stratejik açıdan bakıldığında, 1 Mayıs sadece bir takvim yaprağı değil, ABD’nin küresel liderlik iddiasının test edileceği bir dönemeçtir.
Kongre ile Beyaz Saray Arasındaki Güç Savaşı
Amerikan anayasasının başkanlara tanıdığı ‘başkomutan’ sıfatı, Kongre’nin ‘savaş ilan etme’ yetkisiyle tarih boyunca hep çatıştı. Bugün gelinen noktada Trump, kendi partisinden gelen çatlak seslerle de mücadele etmek zorunda. Bazı Cumhuriyetçi senatörlerin, 1 Mayıs’tan sonra operasyonlara verilen finansal ve siyasi desteği keseceklerini açıkça ifade etmesi, yönetimin manevra alanını daraltıyor. Bu sadece bir dış politika meselesi değil, aynı zamanda yaklaşan Kasım ara seçimleri öncesinde seçmene verilecek ‘ulusal güvenlik’ mesajının da temelini oluşturuyor. Kongre üyeleri, seçmenlerine bitmek bilmeyen savaşlar yerine yerel ekonomi vaatleri vermek isterken, Beyaz Saray’ın İran hamlesi bu stratejiyi bozuyor.
Masadaki Üç Senaryo ve Olası Riskler
Trump’ın önünde şu an için üç yol görünüyor ve her biri kendi içinde ciddi riskler barındırıyor. Birincisi, Kongre’den resmi savaş yetkisi talep etmek ki mevcut siyasi kutuplaşmada bu seçeneğin gerçekleşme ihtimali mucizelere bağlı. İkinci yol, güvenli bir geri çekilme planı hazırlayarak 30 günlük tek seferlik bir ek süre talep etmek. Bu seçenek, bölgedeki müttefiklerin ‘terk ediliyoruz’ hissine kapılmasına ve İran’ın bölgesel etkisinin kontrolsüz şekilde artmasına neden olabilir. Üçüncü ve en tehlikeli yol ise, yasal süreyi görmezden gelerek operasyonları sürdürmek. Bu hamle, ABD içinde bir anayasal krizi tetiklerken, Kasım ayındaki seçimlerde Trump’ın elini zayıflatacak en büyük koz haline gelebilir.
Sadece Askeri Değil, Ekonomik Bir Kriz Kapıda
Orta Doğu’daki belirsizliğin sürmesi, küresel enerji piyasalarında da tansiyonu yükseltiyor. 1 Mayıs’a kadar bir uzlaşma sağlanamaması durumunda, petrol arz güvenliğine dair endişelerin artması kaçınılmaz. Yatırımcılar, Trump’ın atacağı adımı beklerken, uzmanlar bu krizin sadece bir askeri geri çekilme değil, küresel ekonomide yeni bir enflasyon dalgasını tetikleyebileceği konusunda uyarıyor. Bölgedeki Amerikan askerlerinin akıbeti, aslında dünya ekonomisinin de kısa vadeli seyrini belirleyecek. Görünen o ki, Washington’daki bu ‘süre doluyor’ telaşı, yakın zamanda hepimizin cebini ve bölgesel huzuru derinden etkileyecek bir fırtınaya dönüşmek üzere. Eğer müzakere masasından somut bir sonuç çıkmazsa, 2 Mayıs sabahı bambaşka bir dünyaya uyanabiliriz.
